Türkiye'de Araç Muayenesinde Yeni Dönem!
Türkiye'de araç muayene hizmetlerinde yeni bir dönemin hazırlıkları sürüyor. Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, 2027 yılında başlayacak yeni sistem kapsamında yaklaşık 3 milyar dolarlık yatırım programının hayata geçirilmesinin planlandığını açıkladı.
İstanbul Arnavutköy'de düzenlenen Yeni Nesil Araç Muayene Merkezi Tanıtım Programı'nda konuşan Uraloğlu, yeni sistemin yalnızca mevcut muayene uygulamalarının yenilenmesinden ibaret olmayacağını belirtti. Teknoloji, güvenlik ve vatandaş memnuniyetinin merkeze alınacağı yeni modelin Türkiye genelinde uygulanması hedefleniyor. Yeni dönemde 249 sabit ve 103 mobil olmak üzere toplam 352 araç muayene merkezi kurulması planlanırken, yaklaşık 900 muayene hattının vatandaşların hizmetine sunulması öngörülüyor. Sistem kapsamında binek ve ticari araçların yanı sıra motosiklet ve tarım araçları için de farklı muayene çözümleri oluşturulacak.
Yapay Zeka Destekli Muayene Sistemi Geliyor
Yeni nesil araç muayene istasyonlarında teknolojik altyapının önemli ölçüde güçlendirilmesi planlanıyor. Yüksek çözünürlüklü kameralar, lazer ölçüm sistemleri, gelişmiş sensörler ve robotik teknolojilerin yanı sıra yapay zeka destekli görüntüleme uygulamalarından da yararlanılması hedefleniyor. Bu sistemlerle araçlarda insan gözüyle tespit edilmesi güç olabilecek teknik kusurların daha ayrıntılı şekilde belirlenmesi amaçlanıyor. Yapay zekanın, muayene personelinin yerine geçmesi yerine teknik değerlendirmeleri destekleyen bir yardımcı sistem olarak kullanılması planlanıyor. Yeni teknolojilerin aynı zamanda muayene işlemlerindeki standartlaşmayı artırması ve insan kaynaklı hata ihtimalini azaltması bekleniyor. Böylece Türkiye'nin farklı bölgelerindeki istasyonlarda benzer teknik kriterlerin uygulanması hedefleniyor.
352 Merkez Ve Yaklaşık 900 Muayene Hattı Planlanıyor
Bakan Uraloğlu'nun açıklamasına göre yeni dönemde araç sahiplerinin hizmet aldığı merkezlerin kapasitesinin artırılması da gündemde. Sabit istasyonların yanında ihtiyaç duyulan bölgelerde mobil araç muayene hizmetlerinden yararlanılacak. Özellikle traktör gibi tarımsal araçların bulunduğu bölgelerde mobil istasyonların devreye alınması planlanıyor. Motosikletler için de özel muayene merkezlerinin yeni sistem içerisinde yer alması bekleniyor. Araç sahiplerinin istasyonlarda geçirdiği sürenin azaltılması için operasyonel süreçlerin yeniden düzenlenmesi hedefleniyor. Bekleme alanlarında dijital ekranlar ve daha erişilebilir kullanım alanlarının oluşturulması da yeni modelin parçaları arasında bulunuyor.
Araç Muayene Sonuçları Daha Ayrıntılı Görülebilecek
Yeni sistemle birlikte vatandaşların araçlarının muayene sürecini daha yakından takip edebilmesi planlanıyor. Muayene sırasında araçların teknik durumuna ilişkin bilgilerin dijital ekranlar ve kamera sistemleri üzerinden izlenebilmesi öngörülüyor. Muayene sonuçlarının e-Devlet üzerinden dijital olarak görüntülenmeye devam etmesi planlanırken, araçta tespit edilen kusurların daha ayrıntılı raporlarla kullanıcıya sunulması hedefleniyor. Ayrıca yeni dönemde kredi kartıyla yapılan ödemelerden komisyon alınmaması planlanıyor. Bakanlığın hedefleri arasında işlemlerin daha hızlı tamamlanması ve istasyonlardaki bekleme sürelerinin azaltılması da bulunuyor. Böylece araç sahiplerinin hem muayene sürecine ilişkin daha fazla bilgiye ulaşması hem de işlemlerini daha kısa sürede tamamlaması amaçlanıyor.
Yeni İstasyonlarda Çevre Ve Enerji Verimliliği Öne Çıkacak
Yeni araç muayene merkezlerinin yalnızca teknolojik açıdan değil, çevresel açıdan da yeniden tasarlanması planlanıyor. İstasyonlarda enerji verimliliği, karbon salımının azaltılması, dijitalleşme ve yeşil lojistik uygulamalarının öne çıkarılması hedefleniyor. Muayene işlemlerinden elde edilecek verilerin de yalnızca araçların teknik kontrolleri için kullanılmaması planlanıyor. Araçlarda hangi arızaların daha sık görüldüğünün belirlenmesi, akademik çalışmaların desteklenmesi ve gelecekteki ulaştırma politikalarının şekillendirilmesi amacıyla geniş kapsamlı bir veri altyapısı oluşturulması hedefleniyor. Türkiye'de bugüne kadar 213 milyonun üzerinde araç muayenesinin gerçekleştirildiğini belirten Uraloğlu, mevcut araç sayısının ise 35 milyona yaklaştığını ifade etti. Yeni sistemle birlikte oluşacak verilerin sektör açısından da önemli bir kaynak oluşturması bekleniyor.
Yeni Dönemin Başlangıç Tarihi 15 Ağustos 2027
Türkiye'de araç muayene hizmetlerinin 20 yıllık yeni dönemi 15 Ağustos 2027'de başlayacak. Bu tarihe kadar Arnavutköy'de tanıtımı yapılan örnek istasyonda yeni ekipman, yazılım ve operasyonel süreçlerin test edilmesi planlanıyor. Turka'nın 2027-2047 döneminde araç muayene hizmetlerini yürütmesine ilişkin imtiyaz sözleşmesinin imzalanmasının ardından hazırlıklarda yeni aşamaya geçildi. Örnek merkezde elde edilen deneyimlerin, Türkiye'nin 81 ilinde hizmet vermesi planlanan diğer araç muayene istasyonlarına aktarılması hedefleniyor. Uraloğlu'nun konuşmasının ardından merkezde örnek bir araç muayenesi gerçekleştirildi. Bakan Uraloğlu, işlem sırasında yetkililerden süreç ve kullanılan teknolojiler hakkında bilgi aldı.