TÜİK'ten Bir İlk: Türkiye'nin Yapay Zeka Haritası Açıklandı
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), ilk kez yayımladığı 'Yapay Zeka İstatistikleri 2025' bülteniyle hem bireylerin hem de işletmelerin bu teknolojiyi nasıl kullandığını resmi verilerle ortaya koydu. Verilere göre, yapay zekayı kullandığını beyan eden girişimlerin oranı son dört yılda ciddi şekilde arttı.
Yapay Zeka En Çok Pazarlama ve Üretimde Kullanılıyor
TÜİK verilerine göre girişimlerin yapay zekayı kullanma amaçları da çeşitleniyor. 2025 yılı itibarıyla firmalar en çok pazarlama ve satış faaliyetlerinde yapay zeka teknolojilerinden yararlanıyor. Pazarlama alanındaki kullanım oranı yüzde 46,5'e ulaşmış durumda.
Bunun ardından üretim ve hizmet süreçlerinde yapay zeka kullanımı yüzde 41,1 ile geliyor. Ar-Ge ve yenilik faaliyetlerinde kullanım oranı yüzde 41, işletme yönetimi ve organizasyon süreçlerinde kullanım ise yüzde 40 seviyesinde. Finans, muhasebe ve kontrol mekanizmalarında yapay zeka teknolojilerinden yararlanan işletmelerin oranı yüzde 33,7'ye çıkarken, bilgi güvenliği alanında kullanım yüzde 22,6 olarak kaydedildi.
Girişimlerin bir kısmı henüz yapay zeka kullanmıyor ancak kullanmayı planlıyor. Bu oran 2025 yılı itibarıyla yüzde 9 olarak açıklandı. Kullanmayı düşünmeyen firmaların en önemli gerekçesi yüzde 74,2 ile 'uzman personel eksikliği' oldu. Maliyetlerin yüksekliği ve hukuki belirsizlikler de diğer önemli nedenler arasında yer aldı.
Gençler Yapay Zeka Kullanımında Öne Çıkıyor
Bültenin dikkat çeken bir diğer bulgusu ise bireylerin yapay zeka kullanım alışkanlıklarına ilişkin. 2025 yılında üretken yapay zekayı aktif olarak kullandığını beyan eden bireylerin oranı yüzde 19,2 oldu. Bu oran cinsiyete göre incelendiğinde erkeklerde yüzde 19,4, kadınlarda ise yüzde 18,8 olarak ölçüldü.
Yaş gruplarına göre dağılımda en yüksek kullanım oranı yüzde 39,4 ile 16–24 yaş grubunda yer aldı. Genç yetişkinleri yüzde 30 ile 25–34 yaş grubu, yüzde 15,5 ile 35–44 yaş grubu takip etti. Yapay zeka kullanım oranının en düşük olduğu yaş aralığı ise 65–74 yaş olarak kaydedildi. Bu veriler, yapay zekanın özellikle genç kuşak tarafından hızlı şekilde benimsendiğini gösteriyor.
Eğitim Seviyesi Arttıkça Yapay Zeka Kullanımı da Yükseliyor
Eğitim düzeyi, yapay zeka kullanım oranlarını belirleyen en önemli faktörlerden biri olarak öne çıktı. TÜİK verilerine göre, 2025 yılında yükseköğretim mezunlarının yüzde 36,1'i yapay zekayı aktif olarak kullanıyor. Lise veya meslek lisesi mezunlarında bu oran yüzde 22,8, ilköğretim veya ortaokul mezunlarında yüzde 17,2 olarak ölçüldü. İlkokul mezunu bireylerde ise oran yalnızca yüzde 2,2 seviyesinde kaldı.
Cinsiyet dağılımına bakıldığında, düşük eğitim seviyelerinde erkeklerin kullanım oranı kadınlardan yüksekken; lise, meslek lisesi ve yükseköğretim seviyelerinde kadınların kullanım oranlarının erkekleri geçtiği görüldü.
Yapay Zeka En Çok Kişisel Amaçlarla Kullanıldı
Bireylerin yapay zeka teknolojilerini kullanım amaçlarına bakıldığında, özel kullanımların öne çıktığı görülüyor. Kullanıcıların yüzde 79,7'si yapay zekayı özel amaçlarla, yüzde 33,8'i mesleki amaçlarla, yüzde 31,4'ü ise örgün eğitim süreçlerinde kullanıyor.
Erkek kullanıcılar arasında özel kullanım oranı yüzde 81,9 iken, kadınlarda bu oran yüzde 77,4. Mesleki kullanımda erkekler yüzde 37,7 ile önde bulunurken, eğitim amaçlı kullanımda kadınların oranı yüzde 36,6 ile erkeklerin yüzde 26,7'lik oranını geride bırakıyor.
Yapay zeka kullanmayan bireylerin en önemli gerekçesi ise yüzde 63,3 oranıyla 'ihtiyaç duymamak' olarak öne çıkıyor. Bunu yüzde 18,7 ile teknolojiyi nasıl kullanacağını bilmemek, yüzde 12,4 ile yapay zekadan haberdar olmamak izliyor.
Kaynak: Zeki Ersin Yıldırım