Trump İçin Kritik Eşik! 1 Mayıs Savaş Yetkisi Tartışmaları Gölgesinde Yaklaşıyor
ABD siyaseti, Başkan Donald Trump'ın İran ile yürüttüğü askeri faaliyetlerde yasal sınırın sonuna gelmesiyle ısındı. 1973 tarihli Savaş Yetkileri Yasası (War Powers Act) kapsamında belirlenen 60 günlük sürenin 1 Mayıs'ta dolacak olması, Washington'da 'Kongre onayı olmadan operasyonlar nasıl sürecek?' sorusunu gündemin zirvesine taşıdı.
Vietnam Savaşı döneminde başkanların kontrolsüz askeri güç kullanımını sınırlamak amacıyla yürürlüğe giren yasa, oldukça katı kurallar içeriyor. Mevzuata göre, bir başkanın başlattığı askeri operasyonu 48 saat içinde Kongre'ye bildirmesi şart. Kongre'den resmi onay alınmadığı takdirde askerler bölgede en fazla 60 gün kalabiliyor. Güvenli geri çekilme için tanınan ek 30 günlük sürenin sonunda, eğer bir savaş ilanı veya devam onayı çıkmamışsa, başkan birlikleri geri çekmekle yükümlü tutuluyor.
Kongre'de Güç Dengesi ve Trump Desteği
Trump yönetiminin bu kritik süreci aşmak için ihtiyaç duyduğu Kongre desteği henüz garanti altında değil. 15 Nisan'da Senato'da yapılan oylamada, başkanın yetkilerini sınırlamayı öngören tasarı 47'ye karşı 52 oyla reddedilse de Cumhuriyetçi kanatta çatlak sesler yükseliyor. Bazı senatörler, mevcut operasyonların ucu açık bir savaşa evrilmesinden duydukları endişeyle 1 Mayıs sonrası tutum değiştirebileceklerinin sinyalini veriyor.
Yasayı Aşmak İçin Hukuki Formüller Masada
Geçmişteki birçok ABD başkanı gibi Trump'ın da Savaş Yetkileri Yasası'nı baypas etmek için kullanabileceği çeşitli stratejiler bulunuyor:
AUMF Yetkisi: 2001 ve 2002 yıllarına dayanan 'terörle mücadele' yetkileri, başkanlara Kongre onayı olmadan geniş operasyon alanı tanıyor.
Tanım Değişikliği: Operasyonların 'aktif çatışma' sınıfına girmediği iddia edilerek yasal süreç dışına çıkılabiliyor.
Anayasal Hak İddiası: Yasanın, başkanın 'başkomutan' sıfatıyla sahip olduğu anayasal haklara aykırı olduğu savunulabiliyor.
Sahada Gerilim ve Seçim Riskleri
Basra Körfezi'nde tansiyon düşmezken, hem ABD hem de İran cephesinden karşılıklı müdahaleler gelmeye devam ediyor. Analistler, yaklaşan ara seçimler öncesinde kamuoyunda popüler olmayan bu savaşın Cumhuriyetçi Parti üzerinde büyük bir baskı oluşturduğunu belirtiyor. Trump'ın 'yenilgi' algısı yaratmamak adına operasyonları özel kuvvetler veya blokajlar gibi farklı isimler altında sürdürebileceği öngörülüyor.