Tapu İşlemlerinde Yeni Uygulama İle Düşük Bedel Beyanı ve Kayıt Dışı Satışlar Sona Eriyor
Gayrimenkul sektöründe yıllardır süregelen ve kamuoyunda sıkça tartışılan düşük satış bedeli göstererek vergi yükünü azaltma dönemi artık kapanıyor.
Gayrimenkul sektöründe yıllardır süregelen ve kamuoyunda sıkça tartışılan düşük satış bedeli göstererek vergi yükünü azaltma dönemi artık kapanıyor. Türkiye genelinde taşınmaz ticaretini ve mülkiyet devirlerini çok daha şeffaf bir zemine oturtmayı amaçlayan yeni düzenlemeler silsilesi Şubat ayının ilk günü itibarıyla resmen hayata geçiriliyor. Bu yeni dönem sadece satıcı ve alıcıları değil aynı zamanda emlak danışmanlarını ve dijital platformları da kapsayan geniş bir denetim ağını beraberinde getiriyor. Hazine ve Maliye Bakanlığı ile Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü eşgüdümünde yürütülen bu çalışma sayesinde artık tapuda beyan edilen rakamların gerçeklikle örtüşüp örtüşmediği yapay zeka destekli sistemler ve bankacılık entegrasyonu ile saniyeler içerisinde kontrol edilebilecek. Vergi kayıplarının önüne geçilmesini hedefleyen bu stratejik adım emlak piyasasındaki spekülatif hareketlerin de dizginlenmesine yardımcı olacak.
Gerçek Satış Tutarı Banka Verileriyle Çapraz Kontrol Edilecek
Yeni denetim mekanizmasının en temel dayanağını tapu daireleri ile bankacılık sistemleri arasındaki doğrudan veri paylaşımı oluşturuyor. Bugüne kadar mülk sahipleri tarafından rayiç bedel üzerinden beyan edilen ancak el altından ödenen yüksek tutarlar artık gizli kalamayacak. Tapuda atılan imzalar esnasında belirtilen meblağın banka hesapları üzerinden gönderilen havale veya EFT kayıtlarıyla birebir uyumlu olması zorunluluğu getirildi. Şayet bir taşınmazın satış bedeli tapu kütüğüne düşük işlenmişse ancak ilgili şahsın banka hesabına satış günü çok daha yüksek bir rakam giriş yapmışsa sistem otomatik olarak uyarı verecek. Bu çapraz sorgulama sayesinde tarafların tapu harcını az ödemek için başvurduğu yöntemler kolaylıkla deşifre edilecek. Uygulama kapsamında gerçek bedelin altında yapılan her türlü bildirim idari para cezalarının yanı sıra eksik ödenen verginin faiziyle tahsil edilmesine yol açacak.
Gayrimenkul İlanlarında E Devlet Onayı Dönemi Başlıyor
Taşınmaz ticaretinde güvenliği sağlamak adına atılan bir diğer kritik adım ise ilan platformlarını yakından ilgilendiriyor. Elektronik İlan Doğrulama Sistemi adı verilen yeni yapıyla birlikte internet siteleri üzerinden verilen satılık konut veya arazi ilanlarına sıkı bir filtreleme getiriliyor. Bundan böyle bir mülkün sahibi e-Devlet kapısı üzerinden onay vermediği sürece o mülk adına hiçbir emlak ofisi veya şahıs ilan girişi yapamayacak. Bu düzenleme sahte ilanların bilgi kirliliğinin ve mülk sahiplerinin haberi olmadan yetkisiz kişilerce pazarlanan taşınmazların yarattığı mağduriyetlerin önüne geçmek için tasarlandı. İlan siteleri artık sadece mülkiyet sahibi tarafından yetkilendirilmiş ilanları yayımlayabilecekler. Şeffaflık ilkesini merkeze alan bu dijital doğrulama süreci hem bireysel satıcıların haklarını koruyacak hem de emlakçılık mesleğinin itibarını artırarak yetkisiz aracılık faaliyetlerini sonlandıracak.
Vergi Kayıplarını Önlemek İçin Teknolojik Denetim Altyapısı
Devletin mali dengelerini korumak ve vergi adaletini sağlamak amacıyla kurulan yeni teknolojik altyapı tapu müdürlüklerini birer denetim merkezine dönüştürüyor. Sadece banka transferleri değil aynı zamanda mülkün bulunduğu bölgedeki benzer satışların ortalama değerleri de sistem tarafından referans alınacak. Eğer bir mahallede benzer özelliklere sahip evler belirli bir fiyat aralığında satılırken bir işlem bu ortalamanın çok altında bir bedelle gerçekleşiyorsa o dosya doğrudan inceleme birimlerine sevk edilecek. Müfettişlerin yapacağı detaylı incelemelerde satışın hibe mi yoksa düşük bedelli bir devir mi olduğu titizlikle araştırılacak. Teknolojinin tüm imkanlarının seferber edildiği bu süreçte mülk alım satımında dürüst beyanın teşvik edilmesi amaçlanıyor. Bu sıkı denetimler sayesinde devletin yıllık bazda milyarlarca liralık harç geliri kaybının telafi edilmesi bekleniyor.
Emlak Piyasasında Beklenen Dönüşüm Ve Piyasa Dengeleri
Şubat ayı itibarıyla başlayacak olan bu köklü değişim emlak piyasasında kısa vadede bir uyum süreci yaratsa da uzun vadede piyasa değerlerinin rayına oturmasını sağlayacak. Kayıt dışı paranın sisteme dahil edilmesi zorlaşırken mülklerin piyasa değerlerinin şeffaf bir şekilde izlenebilir hale gelmesi yatırımcıların daha bilinçli kararlar vermesine olanak tanıyacak. Kredi kullanımlarında ve ekspertiz raporlarında da bu yeni denetimlerin yansımaları görülecek. Tapu harcı oranlarında bir değişiklik yapılmasa da matrahın gerçek satış rakamına çekilmesi alım satım maliyetlerini bir miktar artırabilecek olsa da sistemin güvenilirliği ve hukuki sağlamlığı bu maliyetin önüne geçecek bir değer sunacak. Sektör temsilcileri bu düzenlemelerin kayıtlı ekonomiye geçişte devrim niteliğinde olduğunu belirterek artık gayrimenkulün sadece bir barınma ihtiyacı değil aynı zamanda her aşaması kontrol edilen yasal bir varlık olarak daha güçlü bir statü kazandığını vurguluyor.