Srebrenitsa Soykırımının Üzerinden 31 Yıl Geçti!
Bosna Hersek'in doğusundaki Srebrenitsa, Avrupa'nın yakın tarihine geçen en büyük insanlık suçlarından birinin acısını 31 yıl sonra da yaşamaya devam ediyor. Temmuz 1995'te yaşanan Srebrenitsa Soykırımı, binlerce Boşnak sivilin hayatını kaybettiği trajedi olarak hafızalardaki yerini korurken, kayıp kurbanların bulunmasına yönelik çalışmalar da aralıksız sürüyor.
11 Temmuz 1995'te Ratko Mladić komutasındaki Sırp birlikleri, Birleşmiş Milletler tarafından 'güvenli bölge' ilan edilen Srebrenitsa'yı ele geçirdi. Bölgeye sığınan binlerce Boşnak sivil, BM bünyesinde görev yapan Hollandalı askerlerin bulunduğu üsse ulaşmasına rağmen, daha sonra Sırp güçlerine teslim edildi. İşgal sonrasında kadın ve çocukların bölgeden ayrılmasına izin verilirken, en az 8 bin 372 Boşnak erkek ve erkek çocuk sistematik şekilde öldürüldü. Kurbanların büyük bölümü ormanlık alanlarda, depo ve fabrika binalarında infaz edildikten sonra toplu mezarlara gömüldü.
Uluslararası Mahkemeler Soykırım Kararı Verdi
Srebrenitsa'da yaşananlar, yıllar süren hukuki süreçlerin ardından uluslararası yargı organları tarafından soykırım olarak kabul edildi. Hollanda'nın Lahey kentindeki Uluslararası Adalet Divanı, 2007 yılında aldığı kararda, eski Yugoslavya Uluslararası Ceza Mahkemesinin delillerini esas alarak Srebrenitsa ve çevresinde işlenen suçların soykırım niteliği taşıdığına hükmetti.
Toplu Mezarlar Hl Açılıyor
Savaşın sona ermesinden sonra başlatılan çalışmalar kapsamında, farklı bölgelerde bulunan toplu mezarlardan çıkarılan kemik kalıntıları üzerinde kimlik tespit çalışmaları yürütülüyor. DNA incelemeleriyle kimlikleri belirlenen kurbanlar, her yıl 11 Temmuz'da Potoçari Anıt Mezarlığı'nda düzenlenen törenlerle son yolculuklarına uğurlanıyor. Aradan geçen yıllara rağmen yeni mezarların bulunması, kayıp ailelerinin umutlarını canlı tutuyor.
Binlerce Kurban Defnedildi, Kayıplar Aranıyor
Bugüne kadar Potoçari Anıt Mezarlığı'nda 6 bin 772 kurban toprağa verildi. Ailelerin talebi doğrultusunda 250 kişi ise farklı yerel mezarlıklarda defnedildi. Yetkililerin paylaştığı verilere göre, Srebrenitsa Soykırımı'nda yaşamını yitiren binin üzerinde kişinin naaşına hl ulaşılamadı. Kimliği belirlenen kurbanların kalıntıları ise şimdiye kadar 77'si toplu mezar olmak üzere 150 farklı noktadan çıkarıldı.
Acısı Yıllara Rağmen Dinmeyen Bir İnsanlık Trajedisi
Srebrenitsa Soykırımı, yalnızca Bosna Hersek'in değil, modern Avrupa tarihinin de en ağır insan hakları ihlallerinden biri olarak anılmaya devam ediyor. Her yıl düzenlenen anma törenlerinde hem yaşamını yitirenler anılıyor hem de kayıp kurbanların bulunmasına yönelik çalışmaların sürdürülmesi çağrısı yineleniyor.