SGK Açıkladı: Bu Meslek Grupları 5 Yıl Erken Emekli Olacak
Sosyal güvenlik sisteminde uzun süredir gündemde olan yıpranma payı uygulamasına ilişkin önemli bir gelişme yaşandı.
Sosyal güvenlik sisteminde uzun süredir gündemde olan yıpranma payı uygulamasına ilişkin önemli bir gelişme yaşandı. Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından yapılan açıklamada, fiili hizmet süresi zammı kapsamındaki meslek gruplarının genişletildiği duyuruldu. 2026 yılı itibarıyla yürürlüğe girecek düzenleme ile ağır ve riskli iş kollarında çalışan binlerce kişi için beş yıla kadar erken emeklilik imknı doğduğu belirtildi. Karar, özellikle sanayi sektöründe zor şartlar altında çalışan işçiler arasında büyük yankı uyandırdı.
Yıpranma payı olarak bilinen uygulama, çalışma koşulları insan sağlığını doğrudan etkileyen mesleklerde görev yapan sigortalılara ek prim günü kazandırıyor. Bu ek süreler hem toplam prim gün sayısına ekleniyor hem de belirli şartlar sağlandığında emeklilik yaşından düşülüyor. Yeni düzenleme ile kapsamın genişletilmesi, erken emeklilik beklentisi olan çalışanlar açısından dikkat çekici bir adım olarak değerlendiriliyor.
Yıpranma Payı Kapsamı Genişletildi
SGK'nın güncel duyurusuna göre ağır sanayi alanında faaliyet gösteren bazı sektörler fiili hizmet süresi zammı kapsamına dahil edildi. Çimento üretim tesisleri, alüminyum işleme fabrikaları, dökümhaneler ve cam sanayinde çalışan işçiler yeni listeye eklenen gruplar arasında yer aldı. Bu alanlarda çalışanların maruz kaldığı yüksek ısı, kimyasal maddeler ve yoğun fiziksel efor gibi faktörler düzenlemede belirleyici oldu.
Yer altı maden işçileri, sağlık çalışanları, basın kartı sahibi gazeteciler, emniyet personeli ve Türk Silahlı Kuvvetleri mensupları ise mevcut haklarını korumaya devam ediyor. Yeni eklenen sektörlerle birlikte ağır sanayi çalışanlarının da erken emeklilikten yararlanmasının önü açıldı.
Fiili Hizmet Süresi Zammı Nasıl Hesaplanıyor
Fiili hizmet süresi zammı uygulamasında temel prensip, çalışılan her yıl için belirli oranda ek prim günü kazanılması. Örneğin riskli iş kolunda bir yıl boyunca fiilen çalışan bir sigortalının hizmet süresi, SGK kayıtlarında daha uzun görünmeye başlıyor. Bu ek süreler toplam prim gününe dahil ediliyor ve emeklilik yaşından indirim olarak yansıtılıyor.
Yeni düzenleme çerçevesinde bazı iş kollarında çalışanların her 12 aylık çalışması karşılığında ilave süre kazanacağı ifade ediliyor. Biriken bu süreler, belirli sınırlar dahilinde emeklilik yaş haddinden düşülebiliyor. Böylece uzun yıllar ağır şartlarda çalışan kişiler, diğer sigortalılara göre daha erken emekli olma hakkı elde ediyor.
Erken Emeklilik İçin Aranan Şartlar
Yıpranma payından yararlanmak isteyen çalışanların en önemli koşulu, ilgili işi fiilen yapıyor olması. Aynı iş yerinde görev yapan ancak masa başında çalışan idari personel bu haktan yararlanamıyor. SGK, uygulamanın yalnızca doğrudan riskli ortamda çalışanlara yönelik olduğunu vurguluyor.
Bunun yanında belirli bir süre çalışma şartı aranıyor. Çoğu riskli meslek için en az 3600 gün fiili çalışma süresi isteniyor. Bu süreyi tamamlayan çalışanlar, biriktirdikleri fiili hizmet süresi zammını emeklilik yaşından düşebiliyor. Yer altı maden işçileri için ise daha düşük gün şartı uygulanabiliyor. Bu farklılık, işin risk derecesine göre belirleniyor.
Meslek Kodları ve Kayıtların Önemi
Çalışanların fiili hizmet süresi zammından yararlanabilmesi için meslek kodlarının doğru bildirilmiş olması gerekiyor. Hizmet dökümünde yer alan özel kodlar, çalışmanın yıpranma payı kapsamında değerlendirilip değerlendirilmediğini gösteriyor. Eğer çalışan ağır bir işte görev yaptığı halde kayıtlarında bu durum yer almıyorsa, işverene başvurarak düzeltme talep etmesi gerekiyor.
Uzmanlar, çalışanların e-Devlet üzerinden hizmet dökümlerini düzenli olarak kontrol etmesini öneriyor. Yanlış veya eksik bildirimlerin ileride emeklilik sürecini olumsuz etkileyebileceği belirtiliyor. Doğru meslek kodu ve eksiksiz prim bildirimi, erken emeklilik hakkının kaybedilmemesi açısından büyük önem taşıyor.
Çalışma Hayatında Yeni Dönem
SGK'nın kapsamı genişletme kararı, ağır ve riskli işlerde çalışan kesimin uzun süredir dile getirdiği taleplere yanıt olarak görülüyor. Fiziksel olarak yıpratıcı koşullarda çalışan binlerce işçi için erken emeklilik imknının genişlemesi, sosyal güvenlik sisteminde önemli bir değişiklik anlamına geliyor. Uygulamanın 2026 itibarıyla yürürlüğe girmesiyle birlikte yeni hak sahiplerinin belirlenmesi ve prim hesaplamalarının güncellenmesi bekleniyor. Bu gelişme, çalışma hayatında dengeleri etkileyebilecek bir adım olarak değerlendiriliyor.
Kaynak: Zeki Ersin Yıldırım