Şerbetçi Otunda Alarm Zilleri Çalıyor: Üretim Yüzde 61 Düştü, Sektör Derin Etkileri Tartışıyor

Türkiye'de bitkisel üretime yönelik yeni tahminler, geçmişten bugüne hem sanayide hem de sağlık alanında önemli bir yere sahip olan şerbetçi otunda ciddi bir gerilemeye işaret ediyor. TÜİK verilerine göre 2024 yılında 759 ton olan üretim miktarının 2025 yılı itibarıyla yaklaşık yüzde 61 oranında düşerek 295 tona gerilemesi bekleniyor. Geleneksel bira üretiminden uyku bozukluklarının hafifletilmesine kadar geniş yelpazede kullanılan bu bitkideki sert düşüş, hem ekonomik hem de sağlık temelli değerlendirmeleri yeniden gündeme taşıdı.

Şerbetçi Otunun Stratejik Konumu ve Türkiye'deki Üretim Yapısı

Türkiye'de şerbetçi otu üretimi büyük ölçüde Bilecik'in Pazaryeri ilçesinde yoğunlaşıyor. Bölgenin iklim ve toprak yapısı, bitkinin verimli bir şekilde yetişmesine olanak sağlarken, yıllardır sürdürülen tarım faaliyetleri sayesinde köklü bir üretim kültürü oluşmuş durumda. Şerbetçi otu yalnızca bira üretiminin temel bileşenlerinden biri olarak değil, aynı zamanda sağlık uygulamalarında kullanılan doğal bir bitki olarak önemli bir değer taşıyor. Bitkinin içerdiği bileşenler, onu hem endüstriyel hem de tıbbi açıdan stratejik bir ürün hline getiriyor.

TÜİK Verileri Üretimdeki Keskin Düşüşü Ortaya Koyuyor

TÜİK'in son tahmin raporu, şerbetçi otu üretiminde yaşanan düşüşün boyutunu net bir şekilde gözler önüne seriyor. 2024 yılında 759 ton olarak kaydedilen üretimin 2025 yılında 295 ton seviyesine inmesi bekleniyor. Bu da yaklaşık üçte iki oranında bir kayıp anlamına geliyor. Rakamlar, Türkiye'nin bu bitkide önemli bir tedarikçi konumunu zayıflatabileceği gibi, ithalata olan bağımlılığı da artırabilir. Uzmanlar düşüşün iklim koşullarındaki değişim, çiftçinin maliyet baskısı ve üretim alanlarının daralması gibi nedenlerle bağlantılı olabileceğine dikkat çekiyor.

Şerbetçi Otunun Sağlık Alanındaki Yeri ve Bilinen Etkileri

Şerbetçi otu çiçekleri, içerdiği flavonoidler nedeniyle uzun yıllardır sağlık alanında araştırmalara konu oluyor. Antioksidan ve anti-inflamatuar özellikleriyle öne çıkan bitki, aynı zamanda bazı çalışmalarda antikanser potansiyeliyle de değerlendiriliyor. Bitkinin yapısında bulunan yatıştırıcı etkili bileşenler, uyku bozuklukları, stres kaynaklı gerginlik ve menopoz dönemindeki semptomların hafifletilmesi için geleneksel tıpta sıkça kullanılmıştır. Doğal bir destek ürünü olarak tercih edilmesi, onu hem yerli hem de küresel pazarda değerli bir alternatif hline getiriyor.

Üretimdeki Daralmanın Ekonomik ve Endüstriyel Etkileri

Üretimde yaşanan büyük düşüş, birçok sektörü doğrudan etkileme potansiyeli taşıyor. Şerbetçi otunun bira üretiminde temel aroma ve koruyucu bileşen olarak kullanılması, bu sektörde maliyet artışı ve tedarik sorunları doğurabilir. Yerel tohumculuk çalışmalarında da üretim miktarının azalması, gelecekte sürdürülebilir üretimi zorlaştırabilir. Aynı zamanda bitkisel ilaç ve kozmetik sektörlerinde faaliyet gösteren firmalar, hammadde yetersizliği nedeniyle dış kaynaklara yönelmek durumunda kalabilir. Bu da hem fiyat artışını hem de dışa bağımlılığı artıracak bir süreç anlamına geliyor.

Üretimdeki Gerilemenin Bölgesel Ekonomiye Yansıması

Pazaryeri ve çevresinde geçimini şerbetçi otu üretimiyle sağlayan birçok çiftçi, düşen rekoltenin ekonomik baskısını doğrudan hissediyor. Verim kaybı nedeniyle üretim maliyetleri artarken, çiftçilerin bu alana yatırım yapma isteği de zayıflayabilir. Uzmanlar, destekleme politikalarının güçlendirilmesi ve üretim alanlarının korunmasına yönelik kalıcı adımlar atılmadığı sürece düşüşün daha da derinleşebileceği uyarısında bulunuyor.

Yeni tahminler, şerbetçi otunun Türkiye için hem ekonomik hem de stratejik bir ürün olduğunu bir kez daha gösteriyor. Üretimdeki gerileme, yalnızca tarımsal bir sorun olmaktan çıkıp pek çok sektörü etkileyen kapsamlı bir başlığa dönüşmüş durumda. Bu nedenle hem üretim alanlarının korunması hem de çiftçinin güçlendirilmesine yönelik çalışmaların hızla gündeme alınması gerektiği vurgulanıyor.

Kaynak: Zeki Ersin Yıldırım