Savaş Ve Hava Koşulları Fiyatları Vurdu: İşte Malatya Sebze ve Meyve Hali'nde Yeni Etiketler
Malatya Sebze Hali esnafı, son dönemde yaşanan fahiş fiyat artışlarını Orta Doğu'daki savaş gerilimi, lojistik maliyetler ve olumsuz hava koşullarına bağlıyor. Tedarik zincirindeki aksamalar nedeniyle tezgâhlarda ürün azalırken, fiyatlar kısa sürede 0'e varan artış gösterdi. Esnaf, artan maliyetler karşısında vatandaşın alım gücünün düştüğünü, satışların ise durma noktasına geldiğini belirtiyor.
Malatya Sebze Hali'nde meyve satışı yapan Cengiz Dündar, fiyatlardaki yükselişin temelinde ihracat dengelerinin değişmesi olduğunu vurguladı. İran ile yaşanan savaş durumu nedeniyle ticaret yollarının kapandığını belirten Dündar, 'Daha önce İran ile çalışan ihracat sektörü, yollar kapanınca Türkiye'ye yöneldi. Rusya ve diğer dış pazarların talebi Türkiye'ye kayınca iç piyasada ürün azaldı ve fiyatlar otomatik olarak yükseldi,' dedi.
Nakliye ve Akaryakıt Maliyetleri Etikete Yansıdı
Savaşın dolaylı etkilerinin akaryakıt fiyatlarını tetiklediğini ifade eden hal esnafı, bu durumun nakliye ücretlerine doğrudan yansıdığından şikayetçi. Paketleme giderlerinden kasa maliyetlerine kadar her kalemin zamlandığını dile getiren esnaf, 'Mazot fiyatındaki artış, ürünün buraya geliş maliyetini katladı. Bu fark ister istemez perakendeciye ve vatandaşa yansıyor. Ramazan ayındaki fiyatlarla şimdikiler arasında %80 ile %100 arasında fark var,' değerlendirmesinde bulundu.
Biberde Şok Fiyat: Böylesini Hiç Görmedik
Tezghlarda en çok dikkat çeken ürün ise biber oldu. Hal binasında rekor kıran biber fiyatları hakkında konuşan bir esnaf, 'Kırmızı kapya biberin bize maliyeti 180 lira. Bugün 170 liraya, hatta alıcı çıkarsa zararına 150 liraya vermeye razıyız ama satılmıyor. Pazarcı esnafı 200 liraya biber satamadığı için tezgh açamıyor. Arnavut biberi 250 lirayı gördü, biz hayatımızda böyle fiyat görmedik,' ifadelerini kullandı.
Güncel Fiyat Tablosu:
Domates (Kaliteli/Salkım): 100 - 120 TL
Standart Domates: 80 - 90 TL
Acı ve Süs Biberi: 200 - 250 TL
Kapya Biber: 180 - 200 TL
Hava Şartları Üretimi Vurdu: Ürün Yetişmiyor
Fiyat artışının bir diğer önemli ayağını ise Mersin ve çevre üretim bölgelerindeki kötü hava koşulları oluşturuyor. Soğuk hava, yağmur ve sel baskınları nedeniyle ürünlerin olgunlaşamadığını belirten üretici temsilcileri, arzın talebi karşılayamadığını söylüyor. Mevsim şartları nedeniyle ürünün az çıkması, haldeki etiketlerin haftalık bazda 20-30 TL birden yükselmesine neden oldu.
Vatandaş 2 Kilo Yerine 200 Gram Alıyor
Alım gücünün düşmesinden dert yanan esnaf, vatandaşın alışveriş alışkanlıklarının değiştiğini vurguladı. Eskiden evine 2 kilo biber alan müşterilerin artık 200-300 gramlık alımlara yöneldiğini ifade eden hal esnafı, 'Şu an sadece bekliyoruz, müşteri yok. Havalar ısınırsa ürün bollaşır ve verim artar; o zaman fiyatlar aşağı çekilmeye başlar. Gelecek haftadan itibaren bir rahatlama bekliyoruz,' diyerek umutlu olduklarını dile getirdi.