Rusya'dan Starlink'e Rakip Hamle! Rassvet İçin Tarih Belli Oldu
Rusya, küresel uydu internet pazarında ABD merkezli SpaceX'in Starlink sistemine alternatif oluşturmak amacıyla geliştirdiği Rassvet projesinde çalışmalarını hızlandırdı. Alçak Dünya yörüngesine yüzlerce uydunun yerleştirilmesini öngören sistemin ticari internet hizmetine 2027 yılında başlaması planlanıyor.
Rus havacılık ve uzay şirketi Bureau 1440 tarafından geliştirilen Rassvet için temmuz ayında ikinci toplu uydu fırlatması gerçekleştirildi. Şirket, son görevde uzaya gönderilen uydu sayısını açıklamazken araçların taşıyıcı roketten ayrılarak kontrol merkezinin yönetimine başarıyla geçtiğini duyurdu. Bureau 1440, projenin teknolojik altyapısını oluşturmak amacıyla daha önce deneysel görevler de gerçekleştirmişti. 2023 ve 2024 yıllarındaki testlerde uydu haberleşmesi, uydular arasında veri aktarımı ve yer sistemleri üzerinde çalışmalar yürütülürken, ilk seri üretim grubundaki 16 uydu da mart ayının sonunda yörüngeye gönderilmişti.
Rassvet Uydu Filosu 2030'a Kadar Büyütülecek
Rusya'nın uydu internet projesinde hedef, başlangıçta belirli bir uydu filosuyla hizmete girerek sistemi zaman içerisinde genişletmek. Mevcut planlamaya göre yedekler dahil 292 uydunun 2030 yılına kadar yörüngeye yerleştirilmesi öngörülüyor. Bureau 1440, internet trafiğindeki artışın kapasite ihtiyacını yükseltmesi halinde uydu sayısının daha da artırılabileceğini belirtiyor. Önceki açıklamalarda Rassvet ağının toplamda 924 uyduya kadar genişletilebilecek bir kapasiteye sahip olabileceği ifade edilmişti. Projenin yalnızca Rusya'nın büyük kentlerindeki kullanıcıları hedeflemediği, geniş bant internet altyapısının oluşturulmasının güç olduğu uzak bölgelerde de bağlantı sağlamasının amaçlandığı belirtiliyor.
Uydu İnternet Projesine 432 Milyar Rublelik Kaynak
Rassvet, Rusya açısından yalnızca ticari bir uydu internet yatırımı olarak değerlendirilmiyor. Projenin, ülkenin haberleşme ve uydu teknolojilerinde dış kaynaklara olan bağımlılığını azaltma hedefinin de önemli parçalarından biri olması bekleniyor. Projenin 2030 yılına kadar ihtiyaç duyacağı finansmanın yaklaşık 432 milyar rubleye ulaşması planlanıyor. Bu kaynağın yaklaşık 103 milyar rublesinin federal bütçeden, 329 milyar rublesinin ise Bureau 1440'ın kendi kaynaklarından karşılanması öngörülüyor. Rus hükümeti daha önce ilk seri üretim grubundaki 16 uydunun hazırlanması için rezerv fonundan yaklaşık 3,85 milyar ruble kaynak ayırmıştı. Böylece Rassvet'in uydu üretiminden fırlatmalara, yer sistemlerinden kullanıcı terminallerine kadar geniş bir teknoloji yatırımı olarak ilerletilmesi hedefleniyor.
Rassvet'te 1 Gigabite Kadar İnternet Hızı Hedefleniyor
Bureau 1440'ın teknik hedefleri arasında yüksek hızlı ve düşük gecikmeli internet bağlantısı bulunuyor. Yaklaşık 800 kilometre yükseklikteki alçak yörüngelerde çalışması planlanan uydular üzerinden kullanıcı terminallerine saniyede 1 gigabite kadar bağlantı hızı sağlanması hedefleniyor. Sistemde gecikme süresinin ise 70 milisaniyeye kadar düşürülmesi planlanıyor. Rassvet'in seri üretim uydularında, karasal mobil ağlarla uydu altyapısının birlikte çalışmasını mümkün kılan 5G NTN teknolojisi kullanılacak. Uydu filosunun dikkat çeken bir diğer özelliği ise lazer tabanlı uydular arası iletişim sistemi olacak. Bureau 1440, önceki testlerinde iki uydu arasında 1000 kilometreden daha uzak mesafede saniyede 10 gigabit veri aktarımı gerçekleştirdiğini açıklamıştı. Bu teknoloji sayesinde verilerin her uydudan doğrudan yer istasyonuna gönderilmesi yerine, uzaydaki diğer uydular üzerinden aktarılması planlanıyor. Uyduların yörüngedeki konumlarını değiştirebilmesi ve görev süreleri boyunca kontrol edilebilmesi için plazma itki sistemlerinden ve gelişmiş enerji çözümlerinden de yararlanılacak.
Sibirya Ve Kuzey Kutbu İçin Kritik İnternet Projesi
Rassvet'in özellikle geniş iletişim altyapısının kurulmasının zor olduğu coğrafyalarda kullanılması planlanıyor. Sibirya, Rusya'nın Uzak Doğu bölgeleri ve Kuzey Kutbu çevresi, projenin hedeflediği başlıca alanlar arasında bulunuyor. Bu bölgelerde fiber optik altyapı oluşturmanın yüksek maliyetli veya coğrafi koşullar nedeniyle güç olması, uydu internet sistemlerini önemli bir alternatif haline getiriyor. Rassvet'in devreye alınmasıyla karasal altyapının sınırlı kaldığı noktalara geniş bant internet ulaştırılması amaçlanıyor.
Baz İstasyonlarından Hızlı Trenlere Kadar Kullanım Alanı
Rusya'da telekomünikasyon şirketleri de Rassvet altyapısını farklı alanlarda kullanmak için çalışmalar yürütüyor. MegaFon ile Bureau 1440 arasında yapılan anlaşma kapsamında, karasal internet bağlantısının yetersiz olduğu bölgelerdeki baz istasyonlarının uydu üzerinden internete bağlanması planlanıyor. İlk aşamada 2027 yılında yaklaşık 500 baz istasyonunun Rassvet ağına dahil edilmesi hedefleniyor. Böylece uydu bağlantısının yalnızca doğrudan kullanıcı terminallerine değil, mevcut mobil iletişim altyapısına da destek vermesi amaçlanıyor. Ulaştırma alanında da benzer bir çalışma yürütülüyor. Bureau 1440 ile Rus Demiryolları arasındaki projede, Sapsan ve Lastoçka hızlı trenlerinde uydu internet hizmetinin kullanılması planlanırken, trenlerde görev yapacak kullanıcı terminallerinin testleri devam ediyor. Şirketin havacılık sektöründeki çalışmaları da sürüyor. Aeroflot ile yürütülen çalışmalar kapsamında yolcu uçaklarında yüksek hızlı uydu interneti sunulmasına yönelik çözümler geliştiriliyor. Rassvet'in planlanan uydu filosuna ulaşması ve ticari hizmetin başlamasıyla Rusya, hem uzak bölgelerdeki bağlantı sorunlarını azaltmayı hem de hareket halindeki tren ve uçaklardan mobil iletişim altyapısına kadar farklı alanlarda kullanılabilecek yerli bir uydu internet ağı oluşturmayı hedefliyor.