Norveç'ten Türk Kuru Domatesine Yoğun İlgi: İhracat Rekor Seviyelere Ulaştı
Türkiye'nin verimli toprakları ve yıl boyunca yüksek güneşlenme oranı, tarımsal üretimde ülkeyi öne çıkarıyor. Özellikle kuru domates üretimi, son yıllarda hem iç piyasada hem de ihracatta önemli bir yer edindi.
Kuru domates üretiminde zorlu ama krlı süreç
Kuru domates, üretim açısından sabır ve emek isteyen bir ürün. Üreticiler, tarlalardan topladıkları taze domatesleri ayıklayıp dilimledikten sonra tuzlayarak kurutma işlemine alıyor. Yaklaşık 14 kilogram taze domatesten sadece 1 kilogram kuru domates elde ediliyor. Bu da ürünün değerini artıran en önemli etkenlerden biri olarak öne çıkıyor.
Üreticiler, güneşte kurutma yöntemiyle elde edilen domateslerin hem iç pazarda hem de ihracatta büyük ilgi gördüğünü belirtiyor. Ege ve Akdeniz bölgelerinde yoğun olarak yapılan üretim, özellikle yaz sonuna doğru ihracat sezonuna hazırlanıyor.
Türkiye'nin kuru domates üretiminde Manisa, İzmir, Aydın ve Balıkesir başı çekiyor. Bu bölgelerdeki üreticiler, son yıllarda Avrupa'dan gelen taleple birlikte üretim kapasitesini artırırken, kurutma alanlarında modern teknikler kullanılmaya başlandı.
Norveç kuru domatesin yeni merkezi haline geldi
Türk kuru domatesine olan en yüksek talep, son dönemde Kuzey Avrupa ülkesi Norveç'ten geldi. Ege Yaş Meyve Sebze İhracatçıları Birliği Başkan Yardımcısı Cengiz Balık, Norveç'in Türkiye'den ithal ettiği başlıca tarım ürünleri arasında kuru domatesin ilk sıralarda yer aldığını belirtti.
2025 yılının ilk dokuz ayında Norveç'e gerçekleştirilen kuru domates ihracatı 19 milyon dolar seviyesine ulaştı. Balık, 'Norveç'e ihracatımızda kuru domatesin yanı sıra kiraz, limon, nar, turşu ve salça gibi ürünler de öne çıkıyor. Orta vadede Norveç'e olan toplam ihracatımızı 50 milyon dolara yükseltmeyi hedefliyoruz.' dedi.
Norveç'in, düşük güneşlenme süresi nedeniyle kendi tarımsal üretiminde sınırlı bir potansiyele sahip olması, Türk ürünlerine olan ilgiyi daha da artırıyor. Özellikle Türk kuru domatesinin yoğun aroması ve doğal üretim yöntemi, Norveçli tüketicilerin beğenisini kazanmış durumda.
Türkiye'nin meyve-sebze ihracatı büyümeye devam ediyor
Kuru domates ihracatındaki artış, Türkiye'nin genel meyve ve sebze ihracatına da katkı sağlıyor. 2024 yılında ülke genelinde 6 milyar 100 milyon dolar döviz girdisi sağlayan taze meyve, sebze ve mamul ürünleri sektörü, 2025 yılı hedeflerinde yeni pazarlar arayışına girdi.
Ege Yaş Meyve Sebze İhracatçıları Birliği, Norveç pazarına yönelik URGE Projesi (Uluslararası Rekabetçiliği Geliştirme) kapsamında bir ticaret heyeti düzenleyerek Türk ürünlerinin bu pazarda daha fazla tanıtılmasını sağladı. Bu proje kapsamında özellikle Ege'nin tarımsal ürünlerinin marka değerinin artırılması hedefleniyor.
Yetkililer, Türk tarım ürünlerinin kalitesinin ve güvenilirliğinin Avrupa standartlarının üzerine çıktığını belirtiyor. Bu durum, Türkiye'nin kuzey Avrupa ülkeleriyle olan ticaret hacmini her geçen yıl büyütüyor.
Ege tarımında hedef: Kalıcı ve sürdürülebilir ihracat
Ege bölgesindeki ihracatçılar, yalnızca miktar bazında değil, aynı zamanda ürün çeşitliliği ve sürdürülebilir üretim modelleriyle de fark yaratmayı amaçlıyor. Gıda güvenliği, kalite standardı ve çevre dostu üretim yöntemlerine odaklanılarak yapılan yatırımlar, uzun vadede Türkiye'nin dünya pazarlarındaki konumunu güçlendiriyor.
Uzmanlara göre kuru domates, yalnızca ekonomik açıdan değil, aynı zamanda Türk mutfağının kültürel zenginliğini dünyaya tanıtan bir ürün haline geldi. Norveç'ten İtalya'ya, Almanya'dan Japonya'ya kadar uzanan ihracat ağında Türk üreticiler artık söz sahibi konumda.
Norveç'le büyüyen bu ticaret ilişkisi, hem Türk üreticileri için yeni fırsatlar yaratıyor hem de Türkiye'nin tarım sektöründe katma değerli ürünlere yönelme stratejisinin başarılı bir örneği olarak öne çıkıyor.
Ege'nin güneşiyle kuruyan domatesler, artık sadece yerli sofraları değil, dünya mutfaklarını da süsleyen bir Türk markası haline gelmiş durumda.
Kaynak: Zeki Ersin Yıldırım