NASA'nın Swift Teleskobunu Kurtarma Girişimi Başarısız Oldu!
NASA, yıllardır uzay araştırmalarında kullanılan Neil Gehrels Swift Uzay Teleskobunu daha yüksek bir yörüngeye çıkarma girişiminin başarısız olduğunu açıkladı. Yörüngesindeki irtifayı giderek kaybeden teleskobun, atmosfere kontrolsüz biçimde girerek parçalanması bekleniyor.
2004 yılında alçak Dünya yörüngesine gönderilen Swift, uzun yıllar boyunca özellikle gama ışını patlamalarının incelenmesinde önemli görevler üstlendi. Ancak son dönemde artan güneş aktivitesinin atmosferi genişletmesi ve buna bağlı atmosferik sürtünmenin artması, teleskobun yörüngesindeki irtifa kaybını hızlandırdı.
30 Milyon Dolarlık Plan Neden Başarısız Oldu?
NASA, Swift'in atmosfere girişini engellemek amacıyla Arizona merkezli Katalyst Space Technologies ile 30 milyon dolarlık bir anlaşma yaptı. Planın merkezinde, şirket tarafından geliştirilen LINK isimli uzay aracının Swift'e ulaşması ve teleskopla kenetlenerek onu daha yüksek bir yörüngeye taşıması bulunuyordu. Görevin ilk aşaması 3 Temmuz'da Northrop Grumman tarafından geliştirilen Pegasus XL roketinin fırlatılmasıyla başladı. Ancak LINK, yörüngeye ulaştıktan kısa süre sonra uzay aracının yönelimini kontrol etmekte sorun yaşamaya başladı. Mühendisler, problemi çözebilmek için LINK'in yazılımında güncellemeler yaptı ve aracın kendi ekseni etrafındaki dönüş hızını azaltmaya yönelik çeşitli girişimlerde bulundu. Buna rağmen yönelim kontrol sistemindeki teknik arıza giderilemedi. Yaşanan sorunların ardından NASA, Swift'in yörüngesini yükseltmeyi hedefleyen görevin artık sürdürülemeyeceğine karar verdi ve operasyonu resmen sonlandırdı.
LINK Görevi Tamamen Sona Ermeyecek
Kurtarma operasyonunun ana hedefinden vazgeçilmesine rağmen LINK'in uzaydaki görevi tamamen bitmiş değil. Uzay aracının, Swift'e yaklaşma ve teleskopla kenetlenme kabiliyetlerini sınamak amacıyla bazı manevralar gerçekleştirmeye devam edeceği bildirildi. NASA Yöneticisi Jared Isaacman, planlanan sonuca ulaşılamamasına rağmen bu tür yüksek risk içeren görevlerin gelecekteki uzay çalışmaları açısından değer taşıdığını belirtti. Görev kapsamında elde edilecek deneyimlerin, benzer operasyonların geliştirilmesine katkı sağlayabileceği ifade edildi.
Swift'ten Geleceğin Uzay Görevlerine Veri Kalacak
Katalyst Space Technologies Üst Yöneticisi Ghonhee Lee ile NASA Astrofizik Bölümü Direktörü Shawn Domagal-Goldman, kısa sürede geliştirilen ve ilk örneklerden biri olan bu operasyonun gelecekteki görevler açısından önemli bir test niteliği taşıdığını vurguladı. LINK'in Swift'e ulaşma ve kenetlenme sürecinde elde edeceği verilerin, gelecekte yörüngedeki uydulara bakım yapılması, servis verilmesi veya kontrolden çıkan uzay araçlarının kurtarılması gibi operasyonların planlanmasına yardımcı olması bekleniyor. Bu nedenle Swift'i kurtarma hedefi gerçekleşmese de görevin, uzayda servis ve kurtarma teknolojilerinin geliştirilmesi açısından önemli bir deney alanı oluşturması hedefleniyor.
Gama Işını Patlamalarını İnceleyen Teleskop Görevini Tamamlayacak
Swift Uzay Teleskobu, evrende meydana gelen en enerjik olaylar arasında bulunan gama ışını patlamalarını gözlemlemek üzere tasarlandı. Yıllar boyunca gerçekleştirdiği gözlemlerle yüksek enerjili kozmik olayların anlaşılmasına katkı sağlayan teleskobun aktif görevi ise yörünge koşulları nedeniyle sona yaklaşmış durumda. Kurtarma planının iptal edilmesinin ardından Swift'in yörüngesini koruyabilmesi için uygulanabilir bir seçenek kalmadığı belirtiliyor. Teleskobun irtifa kaybını sürdürmesi ve ilerleyen dönemde Dünya atmosferine girerek parçalanması bekleniyor.