Malatya Tohma Çayı İçin Kritik Rapor: Su Temiz Ama Yatakta Tehlike Var!
Malatya Turgut Özal Üniversitesi (MTÜ), bölgenin can damarı olan Tohma Çayı'nın su ve sediman yapısını inceleyen iki büyük araştırmanın sonuçlarını paylaştı. Uluslararası literatüre giren çalışmalara göre, suyun tarımsal kullanımda güvenli olduğu ancak nehir yatağındaki metal birikiminin izlenmesi gerektiği vurgulandı.
Malatya Turgut Özal Üniversitesi Ziraat Fakültesi Su Ürünleri Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Memet Varol tarafından yürütülen bilimsel çalışmalar, çevre biliminin en prestijli yayınlarından olan Environmental Research ve Journal of Environmental Chemical Engineering dergilerinde yayımlandı. 2023-2024 yıllarını kapsayan araştırmada, nehrin 13 farklı noktasından alınan örnekler titizlikle analiz edildi.
Su Kalitesi Mevcut Şartlarda Güvenli
Fırat Nehri'nin en önemli kollarından biri olan Tohma Çayı'nda yapılan analizler, suyun mevcut durumu hakkında sevindirici veriler sundu. İncelemeler sonucunda; su içerisindeki ağır metal seviyelerinin Dünya Sağlık Örgütü (WHO) ve Avrupa Birliği (AB) limitlerinin altında olduğu saptandı.
Araştırma verilerine göre, mevcut su kalitesi hem sucul yaşam hem de tarımsal sulama faaliyetleri için uygun bulundu. Ayrıca, analiz edilen su değerlerinin insan sağlığı açısından herhangi bir kanserojen risk taşımadığı rapor edildi.
Nehir Tabanındaki Birikime Dikkat: Madencilik ve Sanayi Etkisi
Suyun aksine, nehir yatağındaki sediman (çökelti) örnekleri gelecek için kritik uyarılar içeriyor. Özellikle nehrin yukarı havzasında nikel, kadmiyum ve krom gibi metallerin birikim yaptığı tespit edildi.
Bilimsel değerlendirmelere göre bu kirliliğin kaynakları şu şekilde sıralandı:
Kangal bölgesi: Termik santral faaliyetleri.
Kuluncak çevresi: Madencilik çalışmaları.
Şahnahan Çayı birleşimi: Evsel atıklar ve Organize Sanayi Bölgesi'nden gelen deşarjlar.
Bu bölgelerde metal konsantrasyonunun artış gösterdiği ve dipte yaşayan canlılar için potansiyel bir risk oluşturabileceği belirtildi.
Rektör Bentli: Karar Vericiler İçin Bilimsel Rehber
Çalışmanın sonuçlarını değerlendiren MTÜ Rektörü Prof. Dr. Recep Bentli, üniversite olarak doğal kaynakların korunmasına yönelik veri odaklı çalışmaya devam edeceklerini belirtti. Rektör Bentli, açıklamasında şu noktaların altını çizdi:
'Bilimsel verilerimiz, Tohma Çayı'nın su kalitesinin bugün için güvenli olduğunu kanıtlıyor. Ancak nehir tabanındaki birikimler; sanayi ve madencilik faaliyetlerinin daha sıkı takip edilmesi gerektiğini bizlere gösteriyor. Bu araştırmalar, bölgemizin doğal kaynaklarını korumak isteyen karar vericiler için önemli birer yol göstericidir.'