Malatya'nın Gizemli Yapısı! Adı Korkutuyor Ama Gerçeği Bambaşka
Anadolu coğrafyasının köklü geçmişine tanıklık eden mimari yapılar, zaman zaman barındırdıkları efsanelerle günümüze kadar ulaşmayı başarıyor. Malatya'nın tarihi dokusuyla öne çıkan Battalgazi bölgesindeki Meydanbaşı semtinde bulunan asırlık anıt mezar, tam da bu durumun en somut örneklerinden birini oluşturuyor.
Yöre insanı tarafından ürkütücü ismi nedeniyle infazların gerçekleştiği bir mekn olarak düşünülen eser, aslında orta çağ Türk mimarisinin tüm inceliklerini yansıtan son derece kıymetli bir türbe niteliği taşıyor.
Selçuklu Estetiğini Yansıtan İki Katlı Mimari Yapı
Kare formunda kurgulanan bu özel eser, dönemin defin geleneklerini ve estetik anlayışını net bir şekilde gözler önüne seriyor. İki ana bölümden meydana gelen yapının alt kısmında son yolculuğuna uğurlanan kişilerin naaşlarının konulduğu, tamamen dayanıklı taş malzemeyle inşa edilmiş gizli bir gömüt odası yer alıyor. Üst bölümde ise halkın dualarını etmek üzere kullandığı, tuğla işçiliğinin ağırlıkta olduğu ve hafif sivri bir kubbeyle kapatılan ibadet alanı bulunuyor. İç mekndaki kemerli yapılar ile dış cephedeki taş ve tuğla dizilimi, esere görsel açıdan ayrı bir derinlik kazandırıyor.
Restorasyon Sürecine Uzanan Serüven
Anıt mezarın asıl yapılış amacı bir türbe olsa da Osmanlı dönemi boyunca burada ceza infazlarının gerçekleştirildiğine dair anlatılan hikyeler, yapının hafızalarda farklı bir isimle yer etmesine yol açtı. Üzerindeki yazıtlar zaman içerisinde silindiği için hangi tarihi şahsiyet adına yaptırıldığı net olarak belirlenemeyen eserin, yapılan incelemeler doğrultusunda On İkinci veya On Üçüncü yüzyıldan kaldığı değerlendiriliyor. Harap olmaktan kurtarılması amacıyla Vakıflar Genel Müdürlüğü tarafından yürütülen titiz yenileme ve çevre düzenleme çalışmaları sayesinde bu özgün miras, tüm ihtişamıyla ayakta kalmaya devam ediyor.