Malatya'nın Eski Deyimleri Ve Atasözleri Bu Kitapta Yaşayacak!

Malatya'nın gündelik yaşamında kullanılan ancak zamanla unutulma riski taşıyan sözleri, deyimleri ve atasözleri kitap sayfalarında yeniden hayat buldu. Gazeteci ve araştırmacı-yazar Yaşar Karaaslan'ın uzun yıllara yayılan araştırmalarının ürünü olan 'Malatyaca', kentin yerel ağız özelliklerini ve sözlü kültürünü bir araya getiriyor. Kitap Fuarı'nda düzenlenen ilk imza gününde okurlarla buluşan eser, Malatya'nın dil zenginliğini kalıcı hale getirmeyi hedefliyor. Malatya'ya özgü deyim ve atasözlerinin yanı sıra yerel sözlük, dua ve beddualar, bilmeceler ve kentin kültürel birikimini yansıtan ifadeler de kitapta yer alıyor. Böylece günlük konuşmalarda kullanılan pek çok sözün anlamı ve taşıdığı kültürel değer, yeni kuşakların da ulaşabileceği bir kaynakta toplanıyor.

'Malatyaca' Kitabının Fikir Kaynağı Raşit Kısacık Oldu

Kitabın ortaya çıkış sürecini anlatan Yaşar Karaaslan, bu çalışmanın ilk düşüncesinin merhum gazeteci Raşit Kısacık'ın teşvikiyle şekillendiğini belirtti. Kısacık'ın, Malatya'da kullanılan yerel ifadelerin kaybolmadan kayıt altına alınması gerektiğini sık sık dile getirdiğini aktaran Karaaslan, bu yönlendirmeyi araştırmalarının başlangıç noktası olarak gördüğünü ifade etti. Karaaslan, çalışmasını hazırlarken yalnızca günlük konuşmalardan değil, geçmiş yıllara ait yazılı kaynaklardan da yararlandı. Merhum Mustafa Kuşçuoğlu'nun kaleme aldığı metinleri inceleyen araştırmacı-yazar, özellikle 1930'lu ve 1940'lı yıllardan kalan kültürel birikimi değerlendirerek Malatya ağzına ilişkin kapsamlı bir arşiv oluşturdu.

Malatya'nın Deyim Ve Atasözleri Sayısı 1500'ü Aştı

Araştırma sürecinde Türk Dil Kurumunun 2013 yılında yayımladığı yöresel ağızlardaki atasözleri ve deyimlere ilişkin çalışmayı da inceleyen Karaaslan, mevcut kayıtların ötesine geçmek için saha araştırmalarına ve arşiv taramalarına ağırlık verdi. Resmî kayıtlarda Malatya yöresine ait yaklaşık 750 ila 800 deyim ve atasözü bulunduğunu belirten Karaaslan, kendi çalışmasında bu sayıyı 1.500'ün üzerine çıkardığını söyledi. Dostlarının ve kitapseverlerin desteğiyle kitaplaştırılan çalışma, Malatya'nın sözlü kültürüne ilişkin kapsamlı bir derleme niteliği taşıyor. Eserde yer verilen ifadeler, yalnızca yöresel konuşma biçimlerini değil, geçmiş kuşakların dünyayı yorumlama şeklini ve yaşam deneyimlerini de yansıtıyor.

Malatya'nın Sözlü Kültürü Gelecek Kuşaklara Aktarılacak

Karaaslan'a göre atasözleri ve deyimler, geçmişten kalan sıradan söz kalıplarından ibaret değil. Bu ifadelerin her biri, insanların yaşam deneyimlerinden süzülen gözlemleri ve toplumsal hafızayı içinde barındırıyor. Araştırmacı-yazar, bunu anlatırken 'Yükseğe harman kurma yel alır, dere yatağına ev yapma sel alır, yaşlılıkta genç alma el alır' sözünü örnek gösterdi. Malatya'nın yerel dilinin kendine özgü bir kültürel değer taşıdığını vurgulayan Karaaslan, bu birikimin korunmasının önemine dikkat çekti. 'Malatyaca', unutulmaya yüz tutan sözcükleri ve sözlü anlatım geleneğini kayıt altına almasının yanı sıra, kentin kültür tarihini araştıranlar için de başvurulabilecek bir eser olarak öne çıkıyor.