Malatya MASKİ'nin Denetim Raporunda Çarpıcı Bulgular!

Malatya'nın su ve kanalizasyon hizmetlerini yürüten MASKİ Genel Müdürlüğünün 2025 yılı işlemleri, Sayıştay denetiminde çok sayıda başlık altında incelendi. Ekim 2026'da yayımlanan raporda, kurumun mali tablolarından sanayi işletmelerinin atıksu denetimlerine, personel uygulamalarından belediyeler arasındaki hesaplara kadar uzanan tespitler yer aldı. Denetim sonucunda mali tablolarla ilgili bir, diğer idari ve mali işlemlerle ilgili 20 olmak üzere toplam 21 bulgu kayda geçirildi. Raporda bazı uygulamaların mevzuata uygun hale getirilmesi gerektiği belirtilirken, önceki denetimlerde gündeme gelen kimi eksikliklerin de devam ettiği bildirildi.

398 Endüstriyel İşletmenin Geçerli İzin Belgesi Yok

Sayıştay raporunda öne çıkan başlıklardan biri, endüstriyel atıksu üreten işletmelerin izin süreçleri oldu. MASKİ'nin sorumluluk alanındaki 468 işletmenin 388'inde Atıksu Bağlantı Kalite Kontrol İzin Belgesi bulunmadığı, 10 işletmenin belgesinin ise süresinin dolduğu belirlendi. Böylece yalnızca 70 işletmenin geçerli izin belgesine sahip olduğu tespit edildi. Raporda, izin ve denetim süreçlerindeki eksikliklerin çevresel riskleri artırabileceğine dikkat çekildi. Gerekli yaptırımların uygulanmamasının, kurallara uygun faaliyet gösteren işletmeler açısından da eşitsizliğe yol açabileceği ifade edildi.

Sanayi Atıksularında Denetim Ve Yaptırım Eksikliği

2025 yılında 468 endüstriyel atıksu işletmesinden yalnızca 165'i denetlendi. Bu işletmelerde toplam 205 denetim yapılırken, atıksu numunesi alınan işletme sayısı 25'te kaldı ve yıl boyunca 35 numune alma işlemi gerçekleştirildi. Sayıştay, aynı dönemde endüstriyel atıksu üreten işletmelere yönelik arıtma bedeli dahil herhangi bir idari yaptırım tahakkuk ettirilmediğini de kaydetti. Raporda, bu durumun mevzuata aykırı deşarjların belirlenmesini ve yaptırım mekanizmasının etkin biçimde işletilmesini zorlaştırabileceği değerlendirildi.

Kaçak Su Cezalarında Tarife Hatası Tespit Edildi

Denetimde, su tüketimi yüksek bazı ticari işletmelerin kaçak su kullanımına ilişkin cezalarında da mevzuata aykırılık belirlendi. Halı yıkama ve oto yıkama işletmelerinin yanı sıra öğrenci yurtları ve düğün salonlarının büyük işletme kapsamında değerlendirilmesi gerekirken küçük işletme tarifesi üzerinden işlem yapıldığı tespit edildi. Bu uygulamanın, kaçak su kullanımı nedeniyle hesaplanması gereken tutarların mevzuatta öngörülen seviyenin altında kalmasına neden olabileceği belirtildi.

Doğrudan Temin Alımları Rapora Girdi

MASKİ'nin bazı hizmet alımlarının, doğrudan temin için belirlenen parasal sınırların altında kalacak şekilde parçalara ayrıldığı belirlendi. Sayıştay, aynı nitelikteki ve bir bütün oluşturan ihtiyaçların bu yöntemle karşılanmasının ihale mevzuatı açısından değerlendirilmesi gerektiğine işaret etti. Kurum yönetimi ise söz konusu alımların deprem sonrasında oluşan altyapı hasarları, kuraklık ve acil hizmet ihtiyaçları nedeniyle yapıldığını bildirdi. Raporda, süreklilik gösteren ihtiyaçların önceden planlanması ve uygun ihale yöntemleriyle karşılanması gerektiği vurgulandı.

Özel Kalem Atamaları İçin Sınav Uyarısı

Personel politikaları da denetim raporunda yer aldı. Sayıştay, Özel Kalem Müdürlüğüne atanan bazı kişilerin kısa süre sonra farklı memur kadrolarına geçirildiğini ve bu yolla sınav şartı olmadan kamu görevine giriş imknı sağlandığını tespit etti. Raporda, söz konusu uygulamanın kamu personeli alımlarında esas alınan liyakat, eşitlik ve sınav ilkeleri bakımından sorun oluşturduğu belirtildi. Aynı konunun önceki yılın denetiminde de gündeme geldiği ve 2025 yılında giderilmediği kaydedildi.

Belediyelere Aktarılmayan Pay 184,8 Milyon Liraya Ulaştı

MASKİ'nin tahsil ettiği çevre temizlik vergisi paylarını ilgili belediyelere zamanında aktarmaması, raporun önemli mali bulguları arasında yer aldı. 31 Aralık 2025 itibarıyla aktarılmayan toplam tutar 184 milyon 884 bin 684 lira olarak hesaplandı. Alacağın 74 milyon 861 bin liralık bölümü Yeşilyurt Belediyesine, 62 milyon 804 bin lirası Battalgazi Belediyesine, 25 milyon 711 bin lirası ise Malatya Büyükşehir Belediyesine aitti. MASKİ, 2026 yılında bazı belediyelere ödeme yapıldığını ve karşılıklı mahsuplaşmalara gidildiğini bildirdi. Sayıştay ise ilgili payların yasal süreler içerisinde aktarılması gerektiğini hatırlattı.

MASKİ İle Büyükşehir Belediyesinin Kayıtları Uyuşmadı

Denetçiler, MASKİ ile Malatya Büyükşehir Belediyesi arasındaki borç ve alacak kayıtlarında da önemli farklılıklar belirledi. MASKİ hesaplarında Büyükşehir Belediyesinden 34 milyon 989 bin lira içme suyu alacağı görünürken, Büyükşehir Belediyesinin ilgili hesabında bu tutarın yer almadığı tespit edildi. Zemin tahrip bedellerine ilişkin kayıtlar arasındaki fark da dikkat çekti. MASKİ'nin yaklaşık 147 milyon lira borç kaydına karşılık Büyükşehir Belediyesinin hesaplarında yaklaşık 859 milyon lira bulunması, kurumlar arasındaki mali kayıtların uyumlaştırılması gerekliliğini ortaya koydu. Nakit borçlanma işlemlerinde de hesap farklılıkları saptandı.

Su Kayıpları Ve Abone Tarifelerinde Eksiklikler

Raporda, içme suyundaki kayıp ve kaçakların azaltılması için alınan önlemlerin yetersiz kaldığı belirtildi. Su ve atıksu tarifelerinin maliyetler dikkate alınarak belirlenmemesi ve bazı abone gruplarında hatalı tarife uygulanması da denetim bulguları arasında yer aldı. 2025 yılında aylık 7 lira artı KDV olarak belirlenen hat bakım bedelinin, özellikle sayaçların okunamadığı bazı kırsal aboneliklerde eksik hesaplandığı veya hiç tahakkuk ettirilmediği kaydedildi. Ayrıca altyapı harcamalarına katılma paylarının tahsil edilmemesine ilişkin önceki yılın bulgusunun da giderilmediği bildirildi.

MASKİ'nin Bütçe Giderleri 3,7 Milyar Lirayı Aştı

Sayıştay raporuna göre MASKİ'nin 2025 yılı bütçe giderleri 3 milyar 731 milyon 443 bin liraya ulaştı. Aynı dönemde net bütçe gelirleri 2 milyar 707 milyon 394 bin lira olarak gerçekleşti. Giderler, 2024 yılına kıyasla yüzde 49,37 artış gösterdi. Kurumun faiz giderleri 293 milyon 514 bin lira olurken mal ve hizmet alımlarına yaklaşık 1 milyar 976 milyon lira, sermaye giderlerine ise 1 milyar 283 milyon lira harcandı.

İç Denetçi Kadrosunun Bulunmaması Da Raporlandı

MASKİ'de iç kontrol sisteminin kurulmasına yönelik çalışmaların büyük ölçüde tamamlandığı, ancak sistemin etkin işletilmesi konusunda eksikliklerin sürdüğü belirtildi. Kurumda iç denetim birimi ve iç denetçi kadrosunun bulunmadığı, kurumsal risk yönetimi çalışmalarının yetersiz kaldığı ve iç kontrol sistemine yönelik yıllık değerlendirmelerin yapılmadığı kaydedildi. Özel kalem atamaları, maliyet esaslı olmayan su ve atıksu tarifeleri ile altyapı katılma paylarının tahsil edilmemesi gibi bazı bulguların 2024 yılından devrettiği de raporda yer aldı. Su kayıplarını azaltmaya yönelik önlemlerde ise önceki bulgunun kısmen yerine getirildiği ifade edildi.