Malatya'da Kalaycılığın Son Temsilcileri: Ömür Bitti, Mesleği Devredecek Kimse Yok
Malatya Bakırcılar ve Kalaycılar Çarşısı'nda yükselen çekiç sesleri, artık bir zanaatın yaşatılmasından ziyade bir dönemin kapanışına işaret ediyor. Malatya'da dükkanları yıkıldıktan sonra kendilerine tahsis edilen yeni alanda mesleği sürdürmeye çalışan emektar ustalar, hem geçim mücadelesi veriyor hem de çırak bulamamaktan yakınıyor.
Mesleğe 1973 yılında çekirdekten yetişerek başlayan Abuzer Kaya, zanaatın bugün geldiği noktayı hüzünle anlatıyor. Bir dönem çay ocağı işletse de pandemi sonrası asıl işine geri dönen Kaya, mesleğin geleceğinin karanlık olduğunu vurguluyor. Eskiye nazaran iş yükünün ve zorlukların arttığını belirten usta, 'Kendi kendimize çalışıyoruz, çıraklık bitti. Biz bittikten sonra bu meslek komple kafada, yani rafta kalacak.' ifadelerini kullanıyor.
Gelişen teknolojinin bakıra olan ilgiyi azalttığını, alüminyum ve porselen gibi alternatiflerin sektörü etkilediğini söyleyen Kaya, maliyetlerin de vatandaşı zorladığını dile getiriyor: 'Bakır ve kalayın sağlığa çok faydası var ama masraflı. Bir kilo kalay 3 bin lirayı geçtiği için vatandaş her sene kalaylatmayı göze alamıyor. Emekli maaşımız olmasa sadece bu işten gelenle ev geçindirmek, çocuk okutmak artık çok zor.'
Kuyumculuktan Daha İtibarlı Bir Meslekti
1960 yılından beri baba mesleğini sürdüren Bayram Usta ise Malatya'da sadece 5-6 kalaycının kaldığına dikkat çekiyor. Yarım asırdır ağabeyi ile birlikte tezgah başında olan emektar usta, geçmişte bu zanaatın ne denli kıymetli olduğunu şu sözlerle özetliyor: 'Rahmetli babam bu işe başladığında, bu meslek kefilsiz icra edilemezdi. Kuyumculuktan daha itibarlı, gönüllü bir işti; ama zaman içerisinde bitti.'
Bakırın sağlık açısından önemine değinen Bayram Usta, alüminyum ve kalitesiz çeliğin risklerine karşı uyarıda bulunarak, bakırın mikrop üretmeyen yapısına vurgu yapıyor. Gençlere de seslenen usta, işin zorluğuna rağmen el becerisi ve gönül verenler için geleceğin hala parlak olabileceğini söylüyor: 'Emekli olduğum halde buradayım ve emekli maaşımdan daha çok kazanıyorum. Ancak kimse okumak ya da çalışmak istemiyor. Bizler öldüğünde yerimize gelecek kimse bulunamayacak.'