Küresel Enerji Piyasalarında Savaş Alarmı: Petrol ve Doğal Gaz Fiyatları Rekora Koşuyor!
ABD ve İsrail'in 28 Şubat'ta İran'a yönelik başlattığı askeri operasyonlarda üçüncü hafta geride kalırken, Orta Doğu'daki çatışmalar küresel enerji piyasalarını sarsmaya devam ediyor. 27 Şubat'tan bu yana enerji arz güvenliğine dair artan endişeler petrol, doğal gaz ve kömür fiyatlarında sert yükselişleri beraberinde getirdi.
Saldırılar öncesinde 72,48 dolar seviyesinde olan Brent petrolün varil fiyatı, çatışmaların başlamasıyla birlikte son yılların en keskin dalgalanmalarından birini yaşadı. 2 Mart'ta jeopolitik risklerin etkisiyle 82,37 dolara kadar tırmanan fiyatlar, 9 Mart'ta 119,5 doları görerek Haziran 2022'den bu yana en yüksek seviyesine ulaştı. 20 Mart itibarıyla petrol fiyatları, savaş öncesi döneme göre yüzde 46,8'lik bir artışla 106,4 dolar seviyesinden işlem görüyor.
Hürmüz Boğazı'nda Sevkiyat Krizi
Dünya petrol ticaretinin yaklaşık yüzde 20'sinin gerçekleştiği Hürmüz Boğazı, askeri gerilimin merkez üssü haline geldi. İran'ın tanker geçişlerini kısıtlaması ve güvenlik riskleri nedeniyle bölgedeki gemi trafiği durma noktasına geldi. Birçok enerji devinin geçişleri durdurması ve sigorta şirketlerinin savaş poliçelerini askıya alması, tedarik zincirindeki kırılmayı derinleştirdi. Boğazı geçemeyen tankerler, 'gölge filo' yöntemleri veya alternatif rotalarla çözüm aramaya çalışıyor.
Doğal Gazda Mücbir Sebep Şoku ve Yüzde 85 Yükseliş
Sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) piyasası da çatışmalardan doğrudan etkilendi. Dünyanın en büyük LNG ihracatçılarından biri olan Katar'ın, güvenlik gerekçesiyle Ras Laffan tesislerinde üretimi durdurup 'mücbir sebep' ilan etmesi Avrupa piyasalarını hareketlendirdi.
Hollanda merkezli TTF piyasasında işlem gören doğal gaz kontratları, 27 Şubat'taki 31,9 euro seviyesinden 20 Mart'ta 59,2 euroya kadar yükseldi. Bu durum, Avrupa doğal gaz fiyatlarında savaş öncesine göre yaklaşık yüzde 85'lik bir artış anlamına geliyor.
Kömür Piyasası da Hareketli
Enerji krizinden etkilenen bir diğer sektör ise kömür oldu. Asya piyasaları için referans niteliği taşıyan Newcastle kömür vadeli kontratları, 27 Şubat'taki 118,5 dolar seviyesinden 9 Mart'ta 143,8 dolara kadar çıktı. Üç haftalık sürecin sonunda kömür fiyatları, saldırı öncesi döneme kıyasla yüzde 13,9'luk bir artışla 135 dolardan haftayı kapattı.