Küresel Emtia Piyasasında Savaş Depremi: Enerjide Sert Yükseliş, Değerli Metallerde Kayıp
ABD ve İsrail'in İran'a yönelik operasyonlarının başladığı 28 Şubat'tan bu yana geçen 10 günlük süreç, emtia piyasalarında taşları yerinden oynattı. Orta Doğu'daki gerilimin tırmanmasıyla birlikte petrol, doğal gaz ve tarım ürünlerinde arz endişeleri fiyatları yukarı çekerken, değerli metallerde ise sert düşüşlerin yaşandığı karışık bir seyir hakim oldu.
Saldırıların ardından İran'ın Hürmüz Boğazı'nı kapatması, küresel enerji sevkiyatında büyük bir tıkanmaya yol açtı. Dünyanın enerji ihtiyacı için kritik öneme sahip bu boğazdaki kesinti, Brent petrolün varil fiyatını 27 Şubat'tan bu yana yüzde 56,6 artırarak 114,3 dolara kadar çıkardı.
Analistler, petrol fiyatlarının Haziran 2022'den bu yana en yüksek seviyeye ulaştığını ve Rusya-Ukrayna Savaşı dönemindeki rakamların yeniden görüldüğünü belirtiyor. Ayrıca Irak Petrol Bakanlığı, ülkedeki üretimin günlük 3,3 milyon varilden 1,3 milyon varile gerileyerek yaklaşık yüzde 60 düştüğünü açıkladı.
Enerji Krizi Gaz ve Sanayi Metallerini de Vurdu
Orta Doğu'daki çatışma ortamı gaz piyasasını da derinden sarstı. Katar'ın üretimi durdurmasıyla dünya LNG arzının yaklaşık yüzde 20'si devre dışı kalırken, doğal gaz fiyatları yüzde 18,3 artışla 3,4 dolara yükseldi. Sanayi tarafında ise küresel üretimin yüzde 9'unu karşılayan Katar ve Bahreyn'deki alüminyum üreticilerinin faaliyetlerini askıya alması, alüminyum fiyatlarını yüzde 12,7 artırdı. Buna karşılık, ekonomik aktivitenin zarar göreceği endişesiyle bakır fiyatları yüzde 6,8 geriledi.
Mutfak Masrafı Artıyor: Tarım Ürünlerinde Hürmüz Etkisi
Hürmüz Boğazı'ndaki lojistik kriz, tahıl grubunda da arz korkularını tetikledi. Chicago Ticaret Borsası'nda buğday fiyatları yüzde 8,5 artışla Haziran 2024'ten bu yana en yüksek seviye olan 6,4175 dolara ulaştı. Petrol fiyatlarındaki artışa paralel olarak biyoyakıt ham maddesi olan soya fasulyesi yüzde 5,4, mısır ise yüzde 6,1 değer kazandı.
Altın ve Değerli Metallerde Beklenmedik Düşüş
Piyasalardaki genel yükseliş eğiliminin aksine altın, gümüş ve platin grubunda sert kayıplar görüldü. Petrol fiyatlarının tetiklediği enflasyonist baskılar, doların güçlenmesine ve ABD Merkez Bankası'nın (Fed) faiz indirimlerini ötelemesine neden oldu. Bu tabloyla birlikte;
Altın: Yüzde 3,2 kayıpla 5 bin 97 dolara,
Gümüş: Yüzde 11 düşüşle 83,5 dolara,
Platin: Yüzde 10,7 kayıpla 2 bin 113 dolara geriledi.
Ayrıca, bazı Avrupa merkez bankalarının savunma harcamalarını finanse etmek için altın satışına gittiği yönündeki iddialar da değerli metaller üzerindeki baskıyı artırdı.