Köylerde Yaşlı Nüfus Artıyor: Cumhurbaşkanlığı 2026 Verileri Açıklandı
Son verilere göre, Türkiye nüfusunun yalnızca yüzde 6'sı köylerde yaşamını sürdürüyor. Bu oran, son bir yılda binde 4 oranında düşerek kırsaldaki nüfusun yaşlandığını açıkça ortaya koydu.
Köylerde Nüfus Hızla Azalıyor
Cumhurbaşkanlığı'nın yayımladığı programda, Türkiye'de 2024 yılı itibarıyla şehirleşmenin oranı yeniden değerlendirildi. TÜİK'in Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi (ADNKS) verilerine göre, 2023 yılında nüfusun yüzde 93'ü il ve ilçe merkezlerinde yaşarken, bu oran 2024 yılında yüzde 93,4'e yükseldi.
Buna karşılık köylerde ve beldelerde yaşayan nüfusun oranı yüzde 7'den yüzde 6,6'ya geriledi. Sayısal verilere göre, 2024 yılı itibarıyla belde ve köy nüfusu 5 milyon 657 bin 686 kişiye düştü. Bu rakam, son 10 yılın en düşük kırsal nüfus oranı olarak kayda geçti.
Cinsiyet dağılımına bakıldığında köy nüfusunun 2 milyon 913 bin 301'ini erkekler, 2 milyon 744 bin 385'ini ise kadınlar oluşturuyor. Ancak dikkat çeken asıl veri, kırsalda yaşayan yaşlı nüfusun oranındaki artış oldu.
Köylerde Yaşlılar Artıyor, Gençler Göç Ediyor
Raporda yer alan bilgilere göre, kırsal alanlarda 65 yaş ve üzeri nüfus son yıllarda ciddi oranda yükseldi. 2024 itibarıyla köylerde yaşayan yaşlı nüfus 1 milyon 130 bin 841 kişi olarak kaydedildi. Bu kişilerin 620 bin 500'ü kadın, geri kalanı ise erkek nüfustan oluşuyor.
Uzmanlar, bu artışın en önemli nedenlerinden birinin kırsaldan kentlere göç olduğunu belirtiyor. Eğitim, sağlık ve istihdam olanaklarının şehirlerde daha gelişmiş olması, gençlerin köyleri terk etmesine yol açıyor. Bu durum da kırsal nüfusun giderek yaşlanmasına ve köylerin ekonomik canlılığını yitirmesine neden oluyor.
Programda, bu eğilimin tersine çevrilmesi için çeşitli stratejiler geliştirileceği vurgulandı. Özellikle gençlerin ve kadınların kırsalda kalmasını sağlayacak ekonomik ve sosyal desteklerin artırılacağı ifade edildi.
Tersine Göç İçin Yeni Projeler Yolda
Cumhurbaşkanlığı programında, kırsal bölgelerde genç nüfusu ve üretkenliği desteklemek amacıyla 'tersine göç' politikalarına özel bir yer ayrıldı. Buna göre, özellikle genç kadınların iş gücüne katılımını sağlamak için kırsal kalkınma projeleri genişletilecek.
Bu kapsamda kırsalda yaşamı cazip hale getirmek amacıyla ekonomik ve sosyal canlanma projeleri devreye sokulacak. Tarıma dayalı üretimin yanında el sanatları, turizm ve yenilenebilir enerji yatırımlarına da teşvik verilecek. Böylece köylerde hem gelir çeşitliliği sağlanacak hem de gençlerin şehirden köye dönüşü teşvik edilecek.
Programda ayrıca, kırsal kalkınma için IPARD III Programı çerçevesinde yeni desteklerin devreye alınacağı belirtildi. Özellikle çiftlik faaliyetlerinin çeşitlendirilmesi, iş geliştirme yatırımları ve yenilenebilir enerji projeleri için hibe desteği sağlanacak.
Kırsal Ekonomiyi Güçlendirecek Adımlar
Raporun dikkat çeken bir diğer başlığı, kırsal ekonominin yeniden canlandırılması üzerine oldu. Buna göre, köylerde tarım dışı sektörlerin çeşitlendirilmesi, girişimciliğin desteklenmesi ve yerel üretimin markalaşması için kapsamlı bir eğitim süreci başlatılacak.
Köylerde yaşayan üreticilere; finansal okuryazarlık, üretim planlaması, satış, pazarlama ve markalaşma konularında eğitim verilecek. Ayrıca, üretici örgütlerinin güçlendirilmesiyle, köy ekonomisinde dayanışma esaslı bir model hedefleniyor.
Kırsalda özellikle kadınlar ve gençler için özel politikalar uygulanacak. Bu gruplara yönelik sosyal destek programları, mikro girişimcilik teşvikleri ve kırsal turizm yatırımlarıyla köy ekonomisine yeni bir soluk kazandırılması planlanıyor.
Kırsalda Gelecek İçin Yeni Hedef: Sürdürülebilir Kalkınma
Cumhurbaşkanlığı programı, Türkiye'nin kırsal bölgelerinde sadece ekonomik değil, sosyal dönüşümü de amaçlıyor. Bu kapsamda köylerde yoksulluğun azaltılması, dayanışma ekonomisinin güçlendirilmesi ve üreticilerin örgütlenme kapasitesinin artırılması hedefleniyor.
Uzmanlara göre, bu adımlar sadece köy nüfusunu artırmakla kalmayacak, aynı zamanda kırsalda yaşam kalitesini yükselterek tersine göçün kalıcı hale gelmesini sağlayacak.
Son verilere bakıldığında, Türkiye kırsalında yaş ortalaması giderek yükseliyor; ancak yeni programlarla birlikte köylerin yeniden üretim ve yaşam merkezine dönüşmesi amaçlanıyor. Böylece hem yaşlanan nüfus dengelenecek hem de kırsal alanlarda ekonomik hareketlilik yeniden sağlanacak.
Kaynak: Zeki Ersin Yıldırım