Konut Satışlarında Son Yılların En Sert Gerilemesi Yaşandı
Türkiye genelinde gayrimenkul piyasası, yüksek kredi faizleri ve değişen yatırımcı eğilimlerinin gölgesinde hareketli bir ayı geride bıraktı. Yatırımcıların ve ev sahibi olmak isteyenlerin merakla beklediği mayıs ayı konut satış verileri, piyasadaki daralmayı tüm çıplaklığıyla gözler önüne serdi. Geçen yılın aynı dönemiyle kıyaslandığında alıcı iştahının bıçak gibi kesildiği görülürken, hem sıfır hem de eski binalardaki el değiştirme oranlarında ciddi düşüşler kayıtlara geçti. Yaşanan bu ivme kaybı, inşaat ve emlak sektöründe kartların yeniden dağıtılmasına yol açacak nitelikte.
Resmi istatistik birimlerinin açıkladığı son verilere göre, mayıs ayında ülke genelinde el değiştiren toplam konut sayısı 93 bin 333 seviyesine kadar geriledi. Bu rakam, bir önceki yılın aynı dönemine göre piyasada yüzde 31,2'lik çok net bir küçülme yaşandığını gösteriyor. Detaylara bakıldığında, sıfır binaları temsil eden ilk el konut piyasasında satışlar yüzde 27,9 düşüşle 30 bin 196 olarak gerçekleşti. Gayrimenkul sektörünün ana damarı sayılan ikinci el pazarında ise tablo çok daha ağır oldu; buradaki erime yüzde 32,7'yi bularak işlem hacmini 63 bin 137 adede düşürdü. Böylece genel pazar içinde ikinci el konutların ağırlığı yüzde 67,6 olarak belirlendi.
Banka Kredili Alımlar Dip Yaptı! Peşin Parası Olan Sahaya Çıktı
Finansmana erişimde yaşanan zorluklar ve yüksek faiz oranları, ipotekli konut satışlarının da kan kaybetmesine neden oldu. Banka kredisi kullanılarak yapılan alımlar mayıs ayında yıllık bazda yüzde 2,8 azalarak 19 bin 754 adette kaldı. Kredi dışındaki nakit, senet veya takas gibi yöntemleri barındıran diğer satış şekilleri ise yüzde 36,2 gibi radikal bir düşüşle 73 bin 579'a geriledi. Bu durum, toplam konut pazarında her 100 evden yaklaşık 79'unun banka kredisi olmaksızın, tamamen öz kaynaklarla veya alternatif ödeme planlarıyla satın alındığını ortaya koyuyor. Mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış aylık bazdaki serilerde de hem sıfır hem ikinci el konutlarda gerileme eğiliminin sürdüğü gözleniyor.
Yabancı Yatırımcı Da Ayak Çekti! Ruslar Liderliği Bırakmıyor
Türkiye'den gayrimenkul alan yabancı uyruklu vatandaşların sayısında da gözle görülür bir azalma trendi hkim. Yabancılara yapılan konut satışları mayısta bir önceki yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 27 oranında eriyerek bin 387 adede düştü. Yabancı alımlarının toplam pazar içerisindeki payı ise yüzde 1,5 gibi sembolik bir orana geriledi. Ülke bazlı tercihler incelendiğinde ise listenin tepesindeki aktörler değişmedi; Türkiye'den en çok mülk edinenler 268 konutla Rusya Federasyonu vatandaşları oldu. Rusları sırasıyla 125 konutla İranlılar ve 88 gayrimenkulle Ukrayna vatandaşları takip etti.
Beş Aylık Toplam Bilanço: Yılın İlk Yarısında Sektörün Karnesi
Yılın başından bu yana geçen beş aylık kümülatif dönem incelendiğinde, piyasanın uzun vadeli bir durgunluk döngüsüne girdiği netleşiyor. Ocak-mayıs döneminde toplam konut satışları, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 6,6 azalarak 569 bin 537 olarak kayıtlara geçti. Bu dönemde ilk el satışlar yüzde 3,4 düşerken, ikinci el pazarı yüzde 7,9'luk kayıpla yılı sürdürüyor. Beş aylık süreçte dikkat çeken tek pozitif veri ise ipotekli alımların yüzde 25,8 artışla 116 bin 801'e çıkması oldu. Yabancıların beş aylık toplam alımları ise yüzde 15,1'lik kayıpla 7 bin 68 adede kadar geriledi.