İklim Değişikliği Buğdayda Su İhtiyacını Artırıyor
Çukurova Üniversitesi'nden Prof. Dr. Zeynep Zaimoğlu, iklim değişikliğinin buğday tarımında su ihtiyacını artıracağını, karşılanmayan su talebinin ise ciddi verim kayıplarına yol açacağını açıkladı.
Çukurova Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Çevre Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Zeynep Zaimoğlu, yürüttükleri araştırmada 2098 yılı için en kötü iklim senaryosunu ele aldıklarını belirtti. Zaimoğlu, buğdayın sulu koşullarda yetiştirilebilmesi için yaklaşık yüzde 20 daha fazla suya ihtiyaç duyacağını, bu ihtiyacın karşılanmaması halinde yüzde 30-40 oranında verim kaybı yaşanacağını ifade etti.
Küresel Isınma Verimi Düşürüyor
Araştırmada, küresel sıcaklığın her 1 santigrat derece artışında buğday veriminin yaklaşık yüzde 6 azalabileceği öngörülüyor. Bu durum, dünyanın en temel besin kaynaklarından biri olan buğdayda ciddi üretim kayıplarına işaret ediyor.
Türkiye'de Kuru Tarım Riski
Türkiye'de buğday üretiminin yarısından fazlası yağışa bağlı kuru tarım yöntemiyle gerçekleştiriliyor. Zaimoğlu, iklim değişikliği nedeniyle bu alanlarda verim ve kalite kayıplarının giderek daha belirgin hale geldiğini vurguladı.
Akdeniz Havzası Daha Fazla Etkileniyor
Zaimoğlu, Akdeniz havzasında yetiştirilen gıda ürünlerinin iklim değişikliğinden olumsuz etkilendiğini belirterek, buğday, pirinç ve mısırın insan beslenmesinde yüzde 60'lık paya sahip olduğunu hatırlattı. Bu nedenle bu ürünlerin verim ve su ihtiyacındaki değişimlerin dikkatle incelendiğini söyledi.
Ekim Dönemleri Değişiyor
İklim değişikliğinin ekim periyotlarını da etkilediğini belirten Zaimoğlu, tohumların toprakla buluşması için gerekli optimum sıcaklıkların üç haftaya kadar değişim gösterebildiğini, bazı yıllarda daha erken, bazı yıllarda ise daha geç ekim yapılabildiğini aktardı.
Çözüm Önerileri
Zaimoğlu, tarımın iklim değişikliğine uyumu için sulamada kayıp ve kaçakların önlenmesi, toprakta organik madde miktarının artırılması, ürünlerin daha kısa mesafelere taşınması ve iklime uyumlu bitki çeşitlerinin tercih edilmesi gerektiğini belirtti. Ayrıca erken uyarı sistemleri ve dijital tarım uygulamalarının sürece katkı sağlayacağını ifade etti.
Ortak Çalışma
Araştırmaya, Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi Tarım Bilimleri ve Teknolojileri Fakültesi Biyosistem Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Burak Şen ve Çukurova Üniversitesi yüksek lisans öğrencisi Hatice Akmaz da katkı sağladı.