Ev Sahibi Olmak İsteyenler Dikkat! Konutta Son Veriler Geldi
Türkiye'de konut piyasasında dikkat çeken bir değişim yaşandı. Merkez Bankası verilerine göre konut fiyatlarındaki yıllık artış ekim ayında yüzde 21,1'e gerileyerek son 77 ayın en düşük seviyesine indi. Enflasyondan arındırıldığında ise konut fiyatları yıllık bazda yüzde 6,6 değer kaybetti.
Türkiye'de konut fiyatlarının yükseliş hızındaki yavaşlama ekim ayında da devam etti. Uzun süredir yüksek fiyat artışlarıyla gündemde olan gayrimenkul piyasasında, son veriler dikkat çekici bir tablo ortaya koydu. Konut fiyatları Türk lirası bazında yükselmeyi sürdürse de bu artış yaklaşık 6,5 yılın en düşük düzeyine kadar geriledi. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) tarafından açıklanan Konut Fiyat Endeksi (KFE) verileri, piyasadaki değişimi gözler önüne serdi. Ekim ayında konut fiyatları geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 21,1 arttı. Böylece yıllık nominal artış oranı son 77 ayın en düşük seviyesinde gerçekleşti.
Konut Fiyatlarında Son 77 Ayın En Düşük Artışı
Konut fiyatlarındaki yıllık artışın bundan önceki en düşük seviyesi, COVID-19 salgınının ekonomik etkilerinin yoğun biçimde hissedildiği Mayıs 2020'de kaydedilmişti. O dönemde yıllık artış yüzde 16,9 olarak ölçülmüştü. Takip eden yıllarda konut fiyatlarında çok daha yüksek oranlı yükselişler yaşandı. Özellikle Ekim 2022'de yıllık artışın yüzde 186,79'a ulaşması, piyasadaki hareketliliğin boyutunu ortaya koydu. Son açıklanan veriler ise fiyatlardaki yükseliş ivmesinin önemli ölçüde zayıfladığını gösterdi. Üstelik değişim yalnızca fiyatların artış hızındaki düşüşle sınırlı kalmadı. Enflasyon etkisi hesaplamadan çıkarıldığında konutların gerçek değerinde de gerileme yaşandı. Ekim ayında konut fiyatları reel olarak yıllık bazda yüzde 6,6 düşüş gösterdi.
Konut Fiyatları Neden Enflasyonun Gerisinde Kalıyor?
İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Sefer Şener, konut fiyatlarının nominal olarak yükselmesine rağmen enflasyon karşısında değer kaybettiğine dikkat çekti. Şener'in değerlendirmesine göre Konut Fiyat Endeksi, son 32 ayın 31'inde reel düşüş kaydetti. Bu tablonun arkasında dezenflasyon süreci ve sıkı para politikası bulunuyor. Yüksek konut kredisi faizleri, finansmana ulaşmanın zorlaşması ve alternatif yatırım araçlarının sunduğu getiriler, konut talebinin zayıflamasında etkili oluyor. Şener, mevcut dönemin pandemi sürecinden farklı ekonomik koşullarla şekillendiğini belirtiyor. Salgın döneminde piyasalardaki belirsizlik ve ekonomik faaliyetlerin durması fiyat artışlarını sınırlarken, bugünkü gerilemede kredi maliyetleri ve yatırım tercihlerindeki değişim öne çıkıyor.
Ev Sahiplerinin Fiyat Beklentisiyle Alıcıların Bütçesi Ayrıştı
Konut piyasasında öne çıkan sorunlardan biri de satıcıların talep ettiği rakamlarla alıcıların ödeme gücü arasındaki mesafenin büyümesi. Hane halkı gelirlerindeki artışın konut fiyatlarının gerisinde kalması, özellikle ev sahibi olmak isteyenlerin karşılaştığı ekonomik engelleri artırıyor. Prof. Dr. Şener, tamamlanmış olmasına rağmen boş tutulan veya kiraya verilmeyen konutlarda fiyat beklentilerinin yüksek seyretmesinin de erişilebilirliği zorlaştırdığına işaret ediyor. Bu durumun yalnızca konut piyasasını değil, enflasyonla mücadeleyi de etkileyebileceği değerlendiriliyor.
Gayrimenkul Piyasasında Fiyatların Seyri Nasıl Olacak?
Gayrimenkul iktisatçısı Ahmet Büyükduman da konut fiyatlarının enflasyondan arındırılmış değerinde yaklaşık 3,5 yıldır gerileme yaşandığını belirtti. Büyükduman, yatırım piyasalarındaki gelişmelerin de konut talebini etkilediğine dikkat çekti. Altın ve borsa gibi yatırım araçlarında yaşanan değer kayıplarının yanı sıra fon piyasasındaki hareketlilik, yatırımcıların servetlerinde azalmaya neden olabiliyor. Bu durum, gayrimenkule yönelen talebi de sınırlandırıyor. Büyükduman'a göre alıcı ilgisinin zayıf kaldığı mevcut koşullarda konut fiyatlarının düşük seyretmesi bekleniyor. Böylece Türkiye konut piyasasında hem fiyat artış hızındaki gerileme hem de reel değer kaybı gündemdeki yerini koruyor.