Erken Emeklilikte Yeni Dönem Başladı: Yaş ve Prim Şartı Belli Oldu

Ankara kulislerinde konuşulan sosyal güvenlik düzenlemeleri, milyonlarca çalışan için yeni bir emeklilik perspektifi ortaya koydu. Özellikle 1995 ile 2008 yılları arasında sigorta başlangıcı bulunan vatandaşları yakından ilgilendiren değişiklikler, yaş ve prim şartlarında esneklik ihtimalini gündeme taşıdı. Emeklilik sisteminde adalet ve norm birliği hedefiyle hazırlanan taslak çalışmalar, farklı sigorta statülerinde bulunan çalışanlar arasındaki prim farklarını azaltmayı amaçlıyor.

Yetkililer tarafından yürütülen reform hazırlıkları, hem Bağ-Kur hem de SSK kapsamında sigortalı olanları ilgilendiriyor. Emeklilikte yaşa takılanlar düzenlemesinden yararlanamayan geniş bir kesim için alternatif erken emeklilik modelleri üzerinde duruluyor. Özellikle prim gün sayısı ve yaş sınırında yapılabilecek düzenlemeler, çalışma hayatını doğrudan etkileyebilecek nitelikte görülüyor.

Bağ Kur ve SSK Arasındaki Prim Farkı Azaltılacak

Mevcut sistemde Bağ-Kur kapsamında sigortalı olan küçük esnaf ve bağımsız çalışanlar için 9 bin prim günü şartı uygulanıyor. SSK'lı çalışanlarda ise daha düşük prim günü koşulu bulunuyor. Hazırlanan yeni düzenlemede Bağ-Kur'lular için aranan prim gün sayısının 7 bin 200'e düşürülmesi gündemde. Bu değişiklik gerçekleşirse, Bağ-Kur sigortalıları için yaklaşık beş yıl daha erken emeklilik yolu açılabilecek.

Norm birliği olarak tanımlanan bu yaklaşımın, farklı statüler arasındaki eşitsizliği azaltması hedefleniyor. Küçük işletme sahipleri ve kendi adına çalışanlar açısından bu düzenleme büyük önem taşıyor. Prim gün şartının aşağı çekilmesi, özellikle uzun yıllardır prim ödeyen ancak yüksek gün şartı nedeniyle emekli olamayan kesim için önemli bir avantaj sağlayabilir.

Borçlanma Hakları ve Yıpranma Payı Öne Çıkıyor

Erken emeklilik tartışmalarında askerlik ve doğum borçlanması yeniden gündemin merkezine yerleşti. Erkek çalışanlar, sigorta başlangıç tarihinden önce yaptıkları askerlik sürelerini borçlanarak hem prim kazanabiliyor hem de sigorta giriş tarihlerini geriye çekebiliyor. Bu durum, emeklilik yaşının daha erken tamamlanmasına katkı sağlayabiliyor.

Kadın çalışanlar için doğum borçlanması da önemli bir avantaj sunuyor. Üç çocuğa kadar yapılabilen borçlanma sayesinde altı yıla kadar prim kazanımı mümkün oluyor. Ayrıca ağır ve riskli işlerde çalışanlara tanınan yıpranma payı uygulaması da erken emeklilikte belirleyici rol oynuyor. Madencilik ve basın gibi sektörlerde görev yapanlar, ek prim günleri sayesinde yaş sınırını daha erken tamamlayabiliyor.

Kademeli Emeklilik Sistemi Yeniden Değerlendiriliyor

Sigorta başlangıç tarihine dayalı kademeli emeklilik sistemi, yeni reform çerçevesinde yeniden ele alınıyor. 1995 ile 1998 yılları arasında sigortalı olan kadın çalışanlarda yaş sınırı 50 ile 54 arasında değişirken, prim gün sayısı 5750 ile 5975 arasında belirleniyor. Aynı dönemde sigortalı olan erkeklerde ise emeklilik yaşı 55 ile 57 aralığında uygulanıyor.

1999 ile 2008 arasında işe başlayanlar için şartlar daha ağır. Bu grupta kadınlarda 58 yaş ve 7000 prim günü, erkeklerde ise 60 yaş ve 7000 prim günü öne çıkıyor. 2008 sonrasında sigortalı olanlarda ise yaş ve prim şartları kademeli biçimde yükseliyor. Yeni düzenlemenin bu gruplar için belirli esneklikler getirebileceği konuşuluyor.

Ev Hanımlarına Yönelik Sosyal Güvenlik Desteği Genişliyor

Reform başlıkları arasında ev hanımlarına yönelik isteğe bağlı sigorta sistemi de yer alıyor. Hiç sigortalı çalışması olmayan kadınlar, prim ödeyerek emeklilik hakkı elde edebiliyor. Yeni düzenlemede primlerin bir kısmının devlet tarafından karşılanması ve ödeme yükünün hafifletilmesi seçenekleri değerlendiriliyor.

Mevcut sistemde 5400 prim günü ve 58 yaş şartıyla emeklilik mümkün. Planlanan iyileştirmelerle bu sürecin daha erişilebilir hale getirilmesi amaçlanıyor. Ayrıca çocuk sahibi annelere yönelik ek prim avantajlarının da gündeme gelebileceği belirtiliyor.

Ankara'da yürütülen çalışmaların önümüzdeki dönemde netleşmesi bekleniyor. Erken emeklilikte yaş ve prim şartlarına ilişkin olası değişiklikler, milyonlarca çalışanın geleceğe yönelik planlarını doğrudan etkileyecek nitelikte görülüyor. Sosyal güvenlik alanında atılacak adımlar, hem çalışanlar hem de işverenler açısından yeni bir dönemin kapısını aralayabilir.

Kaynak: Zeki Ersin Yıldırım