Emtia Piyasalarında Haftanın Tablosu!
Küresel emtia piyasalarında haftanın son işlem günleri, farklı ürün gruplarında birbirinden ayrışan fiyat hareketlerine sahne oldu. Doların değer kaybetmesi değerli metalleri desteklerken, Hürmüz Boğazı çevresindeki sevkiyat sorunları enerji fiyatlarını yukarı taşıdı. Tarım ürünlerinde ise hava koşulları, üretim beklentileri ve ihracat gelişmeleri fiyatlamaların ana belirleyicileri arasında yer aldı.
Haftanın ilk bölümünde ABD'de uzun vadeli tahvil faizlerinin yükselmesi değerli metaller üzerinde baskı oluşturdu. Ancak ABD Hazinesinin uzun vadeli tahvillerde geri alım miktarını artıracağını duyurmasının ardından tahvil faizlerinde yaşanan geri çekilme, doların da değer kaybetmesine neden oldu. Dolar endeksi haftayı yüzde 0,8 düşüşle 98,8 seviyesinde tamamladı. Dolar üzerinden fiyatlanan emtialar açısından bu hareket destekleyici olurken, özellikle altın ve gümüşte yükseliş ivmesi güçlendi. ABD'nin mali görünümüne yönelik endişeler de altının cazibesini artıran unsurlardan biri oldu. Piyasalarda güvenli liman talebinin yeniden öne çıkmasıyla birlikte değerli metallere yönelik yatırım ilgisi arttı. Goldman Sachs analistleri de makroekonomik belirsizliklere karşı korunma amacıyla altın alımına yönelik talebin yükseldiğine dikkat çekti. Haftalık performansta değerli metallerin tamamında yükseliş görüldü. Platin yüzde 7,5, gümüş yüzde 6,7, altın yüzde 5,2 ve paladyum yüzde 2,6 değer kazandı.
Fed Tutanakları Ve Çin Verileri Piyasaların Radarında Kaldı
ABD Merkez Bankasının temmuz ayındaki toplantısına ilişkin tutanaklarda, enflasyonun hedef seviyeye doğru gerilememesi durumunda bazı yetkililerin ilave sıkılaştırmaya sıcak baktığı görüldü. Bu mesaj, para politikasına ilişkin beklentilerin emtia piyasalarındaki fiyatlamalarda etkili olmayı sürdürmesine neden oldu. Öte yandan dünyanın en büyük emtia tüketicilerinden Çin'den gelen ekonomik veriler piyasalardaki talep endişelerini canlı tuttu. Temmuz ayında sanayi üretimi ve perakende satışların beklentilerin altında kalması, sabit yatırımlar ile gayrimenkul yatırımlarındaki zayıf görünümün devam etmesi özellikle baz metaller açısından soru işaretlerini artırdı.
Baz Metallerde Fiyatlar Aynı Yönde İlerlemedi
Doların zayıflaması baz metal fiyatlarına destek sağlasa da Çin ekonomisine ilişkin kaygılar ve ürün bazındaki arz gelişmeleri piyasada farklı fiyatlamalara yol açtı. Bakır, Çin'deki talep beklentilerinin zayıflaması ve Londra Metal Borsası depolarında stokların hızlı yükselmesiyle haftayı düşüşle tamamladı. Alüminyum tarafında ise Körfez bölgesindeki üretim kayıplarına ilişkin endişeler fiyatları desteklerken, Çin'deki yüksek üretim ve artan yarı mamul ihracatı yükselişi sınırladı. Böylece piyasada arz sıkışıklığının ne ölçüde kalıcı olacağına ilişkin değerlendirmeler ön plana çıktı. Haftalık bazda çinko yüzde 1,8, nikel yüzde 1,6, kurşun ise yüzde 0,3 yükseldi. Bakır yüzde 0,3 gerilerken alüminyum fiyatında belirgin bir değişim yaşanmadı.
Hürmüz Boğazı'ndaki Gelişmeler Petrol Fiyatlarını Etkiledi
Enerji piyasalarında ise jeopolitik gelişmeler belirleyici oldu. İran savaşına ilişkin diplomatik çözüm beklentilerinin güçlenmemesi ve Hürmüz Boğazı'ndaki gemi trafiğinin savaş öncesindeki seviyelerin altında kalması, petrol arzına yönelik kaygıları artırdı. Küresel petrol ve petrol ürünleri sevkiyatının önemli bir bölümünün geçtiği Hürmüz Boğazı'ndaki aksaklıklar, piyasalarda arz risk priminin yüksek kalmasına yol açtı. ABD Başkanı Donald Trump'ın İran'a destek veren ülkelere yönelik ekonomik yaptırım tehdidi de enerji fiyatlarındaki yükselişte etkili olan gelişmeler arasında yer aldı. ABD'de ticari ham petrol stoklarının haftalık dönemde 4,4 milyon varil artarak 428,8 milyon varile yükselmesi ise fiyatlardaki yükselişi bir miktar sınırladı. Buna rağmen haftayı Brent petrol yüzde 5,9 yükselişle tamamladı. Doğal gaz piyasasında da sıcak hava koşulları nedeniyle klima kullanımının artması ve elektrik üretiminde doğal gaza olan talebin güçlenmesi fiyatları destekledi. Doğal gaz stoklarındaki artışın beş yıllık ortalamanın altında kalması da piyasadaki yükseliş eğilimini destekleyen unsurlar arasında yer aldı. Haftalık artış yüzde 4,5 olarak gerçekleşti.
Tarım Emtialarında Hava Koşulları Fiyatlamayı Değiştirdi
Tarım ürünlerinde ise üretim tahminleri, ihracat hareketleri ve hava koşulları öne çıktı. ABD Tarım Bakanlığının mısır için verim ve dönem sonu stok beklentilerini aşağı çekmesinin etkileri piyasada hissedilmeye devam ederken, Çin'e yönelik soya fasulyesi satışı da fiyatlamalarda etkili oldu. Pirinç piyasasında El Nino kaynaklı kuraklık ihtimali yakından takip edildi. Güney ve Güneydoğu Asya'da yağışların azalabileceğine ilişkin beklentiler, üretim tarafında risklerin artabileceği değerlendirmelerine neden oldu. Şeker fiyatlarında Hindistan'ın iç piyasadaki ihtiyacı karşılamak amacıyla gümrüksüz ham şeker ithalatına izin vereceğini açıklaması etkili oldu. Hindistan ve Tayland'da El Nino nedeniyle yağışların azalabileceği beklentisi de arz endişelerini güçlendirdi. Kahvede Kolombiya'nın üretim tahminlerine ilişkin aşağı yönlü revizyon dikkat çekerken, Gana'nın 2026-2027 sezonuna yönelik kakao üretim beklentisini düşürmesi de kakao fiyatlarını destekledi.
Tarım Ürünlerinde Haftalık Kazançlar Dikkat Çekti
Haftanın tamamında Chicago Ticaret Borsası'nda işlem gören tarım ürünlerinde genel olarak yükseliş yaşandı. Mısır yüzde 5,2, pirinç yüzde 5,1, soya fasulyesi yüzde 4 ve buğday yüzde 1,5 değer kazandı. Intercontinental Exchange'te işlem gören ürünlerde de yükseliş öne çıktı. Şeker yüzde 6, pamuk yüzde 4,1 ve kahve yüzde 3,4 artarken, kakaonun ton fiyatındaki yükseliş yüzde 3,6 seviyesinde gerçekleşti.