Dijital Dünyada Yeni Dönem! Karanlık Tasarımlar Ve Sahte Profillemeler Kıskaca Alındı
Ticaret Bakanlığının yayımladığı yeni yönetmelikle birlikte sosyal medyada yapay zeka ile üretilen dijital karakterlere etiket zorunluluğu getirilirken, fenomenlerin gizli reklam yapması yasaklandı. Tüketicileri yanıltan karanlık tasarımlar, belgesiz çevre dostu iddiaları ve çocukların internet üzerindeki verilerinin reklam amaçlı profillenmesi denetim kıskacına alındı. Kurallara uymayan mecralara ve içerik üreticilerine yönelik, ihlalin türüne göre 31 milyon lirayı aşan ağır idari para cezaları uygulanacak.
Görsel ve işitsel manipülasyon teknolojilerinin, yani kamuoyunda bilinen adıyla deepfake içeriklerin tüketicilerin satın alma kararlarını doğrudan etkilemesi üzerine Reklam Kurulu harekete geçti. Yeni dönemde, gerçeğinden ayırt edilmesi neredeyse imkansız olan dijital karakterlerin ya da yapay zeka tarafından üretilen yüzlerin yer aldığı reklam içeriklerinde, durumun net bir şekilde belirtilmesi zorunlu olacak. Gerçek kişilerin dijital kopyalarının, sanki ilgili ürünü bizzat deneyimlemiş gibi gösterildiği yanıltıcı pazarlama yöntemleri ise tamamen yasaklanıyor. Benzer şekilde, influencer olarak adlandırılan sosyal medya içerik üreticilerinin tavsiye adı altında yürüttüğü gizli reklam trafiği de sıkı denetim altına alınıyor. Fenomenlerin firmalarla kurduğu hediye, indirim veya iş ortaklığı gibi her türlü menfaat ilişkisini açıkça beyan etmesi ve paylaşımlarında reklam ibaresine yer vermesi yasal bir zorunluluk haline geliyor.
Karanlık Tasarımlar Ve Yeşil Aklama Tuzaklarına Ağır Yaptırımlar
Tüketicileri internet sitelerinde veya mobil uygulamalarda istemedikleri işlemlere yönlendiren manevralar artık cezasız kalmayacak. Üyelikten çıkma butonunu saklayan, abonelik iptalini zorlaştıran ya da stoklarda son ürün kalmış gibi sahte bir aciliyet hissi yaratarak kullanıcıyı manipüle eden tüm karanlık tasarımlar Reklam Kurulunun radarına girdi. Düzenlemenin bir diğer önemli bacağını ise çevre dostu imajı çizerek tüketicilerin hassasiyetlerini sömüren firmalar oluşturuyor. Bilimsel bir dayanağı, üniversite onayı veya akredite bir kuruluş belgesi olmadan reklamlarda sürdürülebilirlik ve doğa dostu gibi iddialı kavramları kullanan işletmelere geçit verilmeyecek. Böylece hem çevre bilincine sahip vatandaşların duygusal olarak istismar edilmesi engellenecek hem de dürüst üretim yapan markaların haksız rekabete uğramasının önüne geçilecek.
Milyonlarca Liralık İdari Para Cezaları Kapıda
İnternet dünyasını adeta bir dolandırıcılık kapısı olarak gören kötü niyetli girişimlere karşı uygulanacak yaptırımlar da netleşti. Ticaret Bakanlığı bünyesinde faaliyet gösteren Reklam Kurulu, yönetmeliğe aykırı hareket eden profilleri ve platformları resen inceleme yetkisine sahip olacak. Yapılan denetimler sonucunda kuralları ihlal ettiği belirlenen mecralara, ihlalin niteliğine ve yayınlandığı alana göre kademeli cezalar kesilecek. Bu kapsamda uygulanacak idari para cezalarının alt sınırı 79 bin 161 lira olarak belirlenirken, en ağır ihlallerde bu tutar 31 milyon 808 bin 530 liraya kadar tırmanabilecek. Kanun koyucular, bu caydırıcı cezalar sayesinde dijital dünyadaki veri profilleme manipülasyonlarını engelleyerek özellikle çocukları koruma altına almayı hedefliyor.