Denizlerdeki Sessiz Katil Tarihe Karışıyor!
Mavi vatanın derinliklerinde yüzlerce yıl boyunca canlı yaşamını tehdit eden, yunuslardan kaplumbağalara kadar pek çok türün acı içinde can vermesine neden olan 'hayalet ağ' sorununa karşı Türkiye'den devrim niteliğinde bir hamle geldi. Manisa Celal Bayar Üniversitesi bünyesinde bir araya gelen genç araştırmacılar, balıkçılık sektörünün en büyük çevresel çıkmazını kökten çözecek bir teknoloji geliştirdi.
Deniz suyunda belirli bir süre sonra kendiliğinden çözünen bu inovatif ağlar, ekosistemi mikroplastik kirliliğinden korurken aynı zamanda kontrolsüz avcılığın da önüne geçmeyi hedefliyor.
TEKNOFEST Birinciliğiyle Başlayan Bilimsel Yolculuk
Pagit Spektrum: DEEPNETS ekibi tarafından hayata geçirilen 'Eriyebilen Ağlar' projesi, teknoloji dünyasının en prestijli organizasyonlarından biri olan TEKNOFEST kapsamında büyük bir başarıya imza attı. Çevre ve Enerji kategorisinde birincilik kürsüsüne çıkan ekip; elektrik-elektronik, biyomühendislik ve bilgisayar mühendisliği gibi farklı disiplinlerden gelen öğrencilerin ortak vizyonuyla şekillendi. TÜBİTAK desteğiyle yürütülen bu bilimsel çalışma, sadece bir akademik proje olmanın ötesine geçerek ticarileşme ve patent aşamasına ulaştı. Akademik danışmanlık süreçlerinin ardından laboratuvar verileri, gerçek deniz koşullarında test edilmek üzere son hazırlık evresine girdi.
Biyopolimer Teknolojisiyle Gelen Doğal Çözüm
Geleneksel balıkçı ağlarının aksine petrol türevi materyaller içermeyen bu yeni nesil ağlar, özel bir biyopolimer tabanlı yapıya sahip. Geliştirilen malzemenin en kritik özelliği, suyun altında kaldığı süre boyunca mekanik dayanıklılığını koruması ancak kullanım ömrü dolduğunda veya denizde kaybolduğunda doğaya zarar vermeden çözünmeye başlamasıdır. Şu anda üniversite laboratuvarlarında ağların kontrollü çözünme süreleri ve mukavemet kapasiteleri üzerine optimizasyon çalışmaları titizlikle devam ediyor. Bu teknoloji sayesinde, deniz tabanındaki mercan resiflerini boğan ve besin zinciri yoluyla insan vücuduna kadar ulaşan kanserojen mikroplastik yayılımının tamamen durdurulması öngörülüyor.
Mavi Vatan İçin 2030 Hedefi Belirlendi
Projenin bir sonraki aşamasında balıkçılık kooperatifleriyle ortaklaşa gerçekleştirilecek pilot uygulamalar yer alıyor. Saha operasyonlarından elde edilecek verilerle birlikte patent sürecinin tamamlanması ve birkaç yıl içerisinde seri üretimin önünün açılması bekleniyor. Genç mucitlerin en büyük hedefi ise 2030'lu yıllardan itibaren dünya denizlerinin hayalet ağ kbusundan tamamen arındırılmasıdır. Türkiye'nin son on bir yılda milyonlarca metrekarelik alanı temizlemek için harcadığı devasa bütçe ve emeğin yerini, bu sürdürülebilir sistemin almasıyla birlikte hem ekonomik hem de ekolojik anlamda küresel bir dönüşümün kapıları aralanacak.