Çocuğunuzun Dil Gelişimi Durabilir: Ekran Süresinde 1 Saat Kuralı!
İstanbul Rumeli Üniversitesi Öğretim Görevlisi Elif Türel, kontrolsüz teknoloji kullanımının çocukların dil gelişiminden sosyal becerilerine kadar pek çok alanda ciddi riskler taşıdığını açıkladı. Türel, özellikle ilk iki yıl ekranla temasın olmaması gerektiğinin altını çizdi.
Dijital cihazların çocukların günlük rutinlerinde kapladığı alan her geçen gün genişliyor. İstanbul Rumeli Üniversitesi Çocuk Bakımı ve Gençlik Hizmetleri Bölüm Başkanı Öğr. Gör. Elif Türel, tablet ve akıllı telefon gibi araçların artık oyun ve öğrenme süreçlerini dijital mecralara hapsettiğini belirtti. Türel, bu durumun geleneksel çocukluk deneyimlerini köklü bir değişime uğrattığını ifade etti.
Dil Gelişimi İçin Karşılıklı Etkileşim Şart
Ekranların sunduğu tek yönlü iletişimin dil öğrenme sürecine zarar verdiğini vurgulayan Elif Türel, çocukların dili göz teması, jest, mimik ve duygusal paylaşım yoluyla öğrendiğine dikkat çekti.
Türel konuya ilişkin şu değerlendirmelerde bulundu:
'Ekran içerikleri genellikle tek yönlü bir uyarıcıdır ve çocuğun etkileşim fırsatlarını kısıtlar. Özellikle hızlı sahne geçişleri ve yoğun görseller, çocukların dikkat sürelerini olumsuz etkileyebiliyor. Dil gelişimi, ekran maruziyetinden en hızlı etkilenen alanların başında geliyor.'
Yaş Gruplarına Göre Ekran Sınırı Nasıl Olmalı?
Uzman isim, ailelerin ekran yönetimi konusunda izlemesi gereken yaş sınırlarını net bir şekilde çizdi:
0-2 Yaş Dönemi: Bu yaş grubundaki çocukların ekranla temas etmesi kesinlikle önerilmiyor.
2-5 Yaş Dönemi: Günlük kullanım süresi en fazla 1 saat ile sınırlandırılmalı ve mutlaka ebeveyn eşliğinde gerçekleştirilmeli.
Türel, sürenin yanı sıra içerik kalitesinin ve kullanım ortamının da çocuk gelişimine uygun şekilde düzenlenmesi gerektiğini hatırlattı.
Kontrolsüz Kullanımın Getirdiği Gizli Tehlikeler
Denetimsiz ekran kullanımının sadece zihinsel değil, fiziksel riskler de barındırdığını ifade eden Elif Türel; hareketsizlik, uyku bozuklukları, sosyal etkileşim eksikliği ve dikkat sorunlarının bu süreçle ilişkili olduğunu söyledi. Göz teması kurma, sıra alma ve duyguları ifade etme gibi temel becerilerin, ekran başında geçirilen sürenin artmasıyla körelebileceği uyarısında bulundu.
Bilinçli Kullanım Eğitsel Bir Araca Dönüşebilir
Teknolojinin tamamen dışlanması yerine dengeli bir şekilde yönetilmesi gerektiğini savunan Türel, nitelikli içeriklerin ebeveyn rehberliğinde kullanılmasının öğrenmeyi destekleyebileceğini belirtti. Ancak sağlıklı bir gelişim için çocukların yüz yüze iletişimden, oyundan ve hareketten koparılmaması gerektiğini vurguladı.