AR-GE Bütçesinde Rekor Artış! En Büyük Pay Yine Üniversitelerin Oldu
Türkiye'de araştırma ve geliştirme çalışmalarına ayrılan kamu kaynakları geçen yıl önemli ölçüde artarken, merkezi yönetim bütçesinden AR-GE faaliyetlerine 253 milyar 544 milyon liralık harcama gerçekleştirildi. Açıklanan veriler, bilimsel araştırmalar, teknoloji geliştirme ve üniversitelerin desteklenmesinin kamu yatırımlarındaki öncelikli alanlar arasında yer almaya devam ettiğini ortaya koydu.
Türkiye İstatistik Kurumu tarafından yayımlanan 2026 yılı bülteninde, hem geçen yılın gerçekleşen harcamaları hem de bu yıl için öngörülen bütçe dağılımına ilişkin ayrıntılar paylaşıldı.
AR-GE Harcamalarının Bütçedeki Payı Açıklandı
Resmi verilere göre, 2025 yılında merkezi yönetim bütçesinden araştırma ve geliştirme faaliyetlerine ayrılan kaynak 253 milyar 544 milyon lira seviyesine ulaştı. Bu tutar, merkezi yönetim bütçesinin yüzde 1,58'ini oluştururken, Türkiye ekonomisinin toplam büyüklüğünü ifade eden gayri safi yurt içi hasıla içindeki payı ise yüzde 0,4 olarak hesaplandı. 2026 yılı bütçe planlamasında ise AR-GE yatırımlarına ayrılan kaynağın daha da artırılması öngörüldü. Bütçe başlangıç ödeneklerine göre bu yıl araştırma ve geliştirme faaliyetleri için 308 milyar 568 milyon liralık kaynak tahsis edildi.
En Büyük Destek Üniversitelere Ayrıldı
Merkezi yönetim bütçesinden yapılan AR-GE harcamalarının önemli bölümü yine yükseköğretim kurumlarına yönlendirildi. Geçen yıl gerçekleştirilen harcamaların yaklaşık üçte ikisi, genel bilgi üretimini destekleyen üniversite araştırmalarına ayrıldı. Üniversitelerin ardından en fazla kaynak, endüstriyel üretim ve teknoloji projelerine yönlendirilirken, diğer araştırma faaliyetleri, tarım ve eğitim alanları da bütçeden önemli pay aldı. Bu dağılım, bilimsel bilgi üretiminin yanı sıra ekonomik kalkınmayı destekleyen teknolojik yatırımların da öncelikli başlıklar arasında bulunduğunu gösterdi.
2026 Bütçesinde Üniversitelerin Payı Dahada Artacak
Bu yıl için hazırlanan bütçe tahminleri, üniversitelere ayrılan AR-GE desteğinin daha da yükselmesini öngörüyor. Planlamaya göre araştırma bütçesinin büyük bölümü yine yükseköğretim kurumlarının bilimsel çalışmalarına aktarılacak. Sanayi ve teknoloji odaklı projeler bütçede ikinci sıradaki yerini korurken, diğer araştırma faaliyetleri, tarım ve savunma alanlarının da kamu kaynaklarından desteklenmeye devam edeceği değerlendiriliyor.
Uluslararası AR-GE Programlarına Ayrılan Kaynak Yükseldi
Türkiye'nin uluslararası araştırma projelerine sağladığı finansman da artış gösterdi. Geçen yıl uluslararası AR-GE programları için 1,82 milyar lira kaynak ayrılırken, en yüksek finansman Avrupa genelinde yürütülen araştırma programlarına yönlendirildi. Bunun yanında ikili ve çok taraflı kamu araştırma projeleri ile uluslararası araştırma kuruluşlarına aktarılan fonlar da bütçede önemli yer tuttu.
Yeni Dönemde Küresel Araştırma İş Birlikleri Güçlenecek
2026 yılı bütçesinde uluslararası AR-GE programlarına ayrılan ödenek 1,95 milyar liraya çıkarıldı. En büyük pay yine Avrupa ölçekli araştırma programlarına ayrılırken, uluslararası araştırma kuruluşlarına sağlanan fonlar ile çok taraflı ortak projeler için planlanan kaynaklarda da artış öngörüldü. Yeni bütçe planlamasıyla birlikte Türkiye'nin hem bilimsel araştırmalara hem de uluslararası teknoloji ve inovasyon iş birliklerine yönelik yatırımlarını artırarak sürdürmesi hedefleniyor.