Antarktika'nın Gizemli Yanardağı Erebus'tan Gökyüzüne Altın Kristalleri Yükseliyor!
Dünyanın en güneyinde aktif halde bulunan Erebus Yanardağı, bilim insanlarını şaşırtan sıra dışı bir doğa olayına ev sahipliği yapıyor. Antarktika'nın dondurucu koşullarında yer alan bu dev volkan, her gün atmosfere mikroskobik boyutta saf altın kristalleri salıyor.
Ross Denizi'nde, Ross Adası üzerinde yükselen Erebus Yanardağı, Güney Kutbu'na yaklaşık 1350 kilometre uzaklıkta bulunuyor. Sürekli aktif yapısıyla dikkat çeken volkanın en ilginç özelliği ise içinde kesintisiz şekilde kaynayan lav gölü. Lav, kül ve yıkım ile özdeşleşen yanardağ algısını değiştiren Erebus, yalnızca jeolojik yapısıyla değil, yaydığı gazların içeriğiyle de araştırmacıların ilgisini çekiyor. Çünkü bu gaz bulutlarının içinde mikroskobik altın parçacıkları tespit edilmiş durumda.
Her Gün Atmosfere Mikroskobik Altın Kristalleri Yayılıyor
Yapılan incelemeler, Erebus Yanardağı'nın her gün yaklaşık 80 gramlık mikroskobik altın tozu yaydığını ortaya koyuyor. Bu parçacıklar atmosferde bin kilometreyi aşan mesafelere kadar taşınabiliyor. Bu özelliğiyle Erebus, dünyada kristal formda elementel altın parçacıkları püskürttüğü doğrulanan tek aktif yanardağ olarak kayıtlara geçmiş durumda. Ancak bilim insanları, farklı volkanlarda altın izlerine rastlanmasının olağan olduğunu, Erebus'u benzersiz kılanın ise altının oluşum biçimi olduğunu vurguluyor.
Hawaii'deki Kīlauea ve İtalya'daki Etna gibi volkanlarda da altın izleri tespit edilse de, bu volkanların yaydığı miktar Erebus'a kıyasla çok daha yüksek olsa bile ortaya çıkan yapı aynı özellikleri taşımıyor.
Altın Kristallerinin Oluşum Süreci Bilim İnsanlarını Zorluyor
Volkanların derinliklerinde eriyen kayalar; bakır, gümüş, cıva ve altın gibi elementleri birlikte yüzeye taşıyabiliyor. Ancak altının yüksek kaynama noktası nedeniyle bu süreçte buharlaşmak yerine gaz bileşiklerine tutunarak taşındığı düşünülüyor. Araştırmacılar, Erebus çevresinden toplanan kar örnekleri, gaz bulutları ve hatta yanardağa 1000 kilometre uzaklıktaki troposferden alınan parçacıkları inceledi. Elektron mikroskobu altında yapılan analizlerde bu parçacıkların yaklaşık 60 mikrometre büyüklüğünde, düzenli geometrik şekillere sahip kristaller olduğu görüldü. Bu yapı, diğer volkanik örneklerdeki düzensiz altın izlerinden oldukça farklı bir tablo ortaya koyuyor.
Erebus'un Altın Gizemi Hl Çözülemedi
Bilim dünyasında en çok tartışılan konu ise bu altının nasıl olup da kusursuz kristal yapıya ulaştığı. Öne çıkan teorilerden biri, klor içeren gazlarla taşınan altının ani sıcaklık düşüşüyle kristalleşerek Antarktika yüzeyine düştüğü yönünde. Bir diğer görüş ise altın kristallerinin lav gölünün yüzeyinde yavaş yavaş oluştuğu ve daha sonra gaz hareketleriyle atmosfere taşındığı ihtimaline dayanıyor. Keşfin üzerinden onlarca yıl geçmesine rağmen Erebus Yanardağı'nın kimyasal yapısı ve bu sıra dışı süreç hl tam anlamıyla çözülebilmiş değil. Antarktika'nın bu gizemli volkanı, bilim dünyasının en merak uyandıran doğal laboratuvarlarından biri olmayı sürdürüyor.