67 Yıllık Dev Santral Yenileniyor! Hirfanlı HES'te Yerli Teknoloji Hamlesi
Türkiye'nin önemli hidroelektrik üretim tesisleri arasında yer alan Hirfanlı Barajı ve Hidroelektrik Santrali'nde kapsamlı rehabilitasyon çalışmaları sürüyor. Elektrik Üretim AŞ tarafından yürütülen modernizasyon kapsamında santralin mevcut altyapısı yeni nesil teknolojiyle yenilenirken, üretim kapasitesinin daha verimli hale getirilmesi hedefleniyor.
1953 yılında yapımına başlanan ve ilk üniteleri 1959'da devreye alınan Hirfanlı HES, yaklaşık 67 yıldır enerji üretimine devam ediyor. Dört üniteden oluşan ve 128 megavat kurulu güce sahip tesisin bugüne kadar yaklaşık 17 milyar 205 milyon kilovatsaat elektrik ürettiği bildirildi.
Türbin Verimliliğinde Dikkat Çeken Artış Hedefi
Yürütülen rehabilitasyon çalışmalarıyla birlikte santraldeki türbin veriminin yüzde 87,9 seviyesinden yüzde 94,15'e çıkarılması planlanıyor. Bu artışın yaklaşık 10 bin konutun yıllık elektrik ihtiyacını karşılayabilecek seviyede olduğu belirtilirken, modernizasyonun enerji üretim kapasitesine doğrudan katkı sunacağı ifade edildi.
Yüzde 92 Yerli Teknoloji Kullanılıyor
Projede kullanılan teknolojilerin büyük bölümünün yerli imkanlarla geliştirildiği açıklandı. Rehabilitasyon çalışmalarında yüzde 92 yerlilik oranına ulaşıldığı belirtilirken, türbin tasarımı TEMSAN tarafından gerçekleştiriliyor. Jeneratör yenileme işlemleri EÜAŞ Jeneratör Fabrikası tarafından yürütülürken, kontrol ve otomasyon sistemleri de EÜAŞ tarafından geliştiriliyor.
Kritik ekipmanların geliştirme sürecinde TÜBİTAK MAM'ın da görev aldığı çalışmalarda, dışa bağımlılığın azaltılması ve yabancı tedarikçilere yönelik lisans ihtiyaçlarının en aza indirilmesi amaçlanıyor.
Santralin Ömrü Uzatılacak
Tamamlanan modernizasyon çalışmalarının ardından Hirfanlı HES'in ekonomik ömrünün en az 40 ila 50 yıl daha uzatılması planlanıyor.
Türkiye'nin 1983 yılında yüzde 100 yerli türbin kullanılan ilk santrali olma özelliğini taşıyan Hirfanlı HES'in, rehabilitasyon sonrası Elektrik Piyasası Yan Hizmetler Yönetmeliği kriterlerini karşılaması da hedefleniyor. Bu kapsamda tesisin şebeke dengeleme ve frekans düzenleme hizmetlerinde aktif rol üstlenmesi bekleniyor.
EÜAŞ'tan Verimlilik Açıklaması
EÜAŞ Hidrolik Santraller Daire Başkanı Gökhan Kaya, santralde yürütülen çalışmaların temel hedefinin verim kayıplarını ortadan kaldırmak ve üretim kapasitesini artırmak olduğunu belirtti.
Santralde zaman içerisinde ekipmanların yaşlanmasına bağlı performans düşüşü yaşandığını ifade eden Kaya, yapılan yeni tasarım ve mühendislik çalışmalarıyla rehabilitasyonu tamamlanan ünitenin yaklaşık yüzde 94 verimlilik seviyesinde çalışmasının beklendiğini söyledi.
Kaya, Hirfanlı HES'in yıllık ortalama 250 milyon kilovatsaat elektrik üretimi gerçekleştirdiğini ve yaklaşık 160 bin hanenin enerji ihtiyacını karşıladığını aktardı.
Öte yandan Kızılırmak Havzası'ndaki yağış durumuna ilişkin değerlendirmelerde bulunan Kaya, bölgede yağışların etkisinin sınırlı olmasına rağmen Hirfanlı rezervuar alanında su seviyesinde ciddi yükseliş gözlendiğini ve artışın önümüzdeki günlerde devam edebileceğini ifade etti.