Amerika Birleşik Devletleri Semalarında Nükleer İz Peşinde Gizemli Hareketlilik

Dünya genelinde nükleer silahlanma ve stratejik dengelerin hassas bir noktaya evrildiği şu günlerde Amerika Birleşik Devletleri Hava Kuvvetleri envanterindeki en nadir uçaklardan biri olan ve kamuoyunda nükleer koklayıcı adıyla bilinen Boeing WC-135R Constant Phoenix gökyüzünde görüldü. Oldukça spesifik bir görev tanımına sahip olan bu devasa hava aracının belirli eyaletler üzerinde gerçekleştirdiği manevralar hem havacılık meraklılarını hem de uluslararası güvenlik uzmanlarını alarm durumuna geçirdi. Normal şartlarda nadiren havalanan ve genellikle küresel çapta bir nükleer deneme ya da sızıntı şüphesi olduğunda devreye giren uçağın Amerika’nın iç kesimlerinde uzun süreli turlar atması beraberinde pek çok spekülasyonu getirdi. Gökyüzündeki bu gizemli takip uçağın teknik donanımından ziyade havalandığı zaman diliminin kritikliği ile dikkatleri üzerine çekmeyi başardı.

Gökyüzündeki Özel Laboratuvarın Rotası Ve Teknik Kabiliyetleri

Nükleer faaliyetlerin izini sürmek üzere özel olarak modifiye edilen Constant Phoenix uçuş takip verilerine göre Nebraska eyaletinden kalkış yaparak kuzeye doğru yöneldi. Güney Dakota üzerinde geniş daireler çizen uçak ardından Kuzey Dakota’nın Fargo şehri yakınlarında karmaşık bir rota izleyerek veri toplama faaliyetini sürdürdü. Bu uçağın en büyük özelliği atmosferdeki en küçük radyoaktif partikülü dahi saptayabilen son derece gelişmiş kompresör ve filtreleme sistemlerine sahip olmasıdır. Gövdesinin dış kısmında bulunan özel sensörler sayesinde havada asılı kalan gazları ve partikülleri emerek bünyesindeki kurşun kaplı analiz odalarında muhafaza edebilen bu sistem nükleer bir patlamanın ya da sızıntının kaynağını ve şiddetini belirleme konusunda rakipsiz kabul ediliyor. Uçağın rotasının neden bu bölgede yoğunlaştığına dair resmi bir açıklama yapılmazken Rapid City civarındaki uçuşların bir rutin eğitim mi yoksa gerçek bir tespit çabası mı olduğu tartışılmaya devam ediyor.

Nükleer Anlaşmanın Geleceği Ve Stratejik Belirsizlik Dönemi

Bu gizemli uçuşun gerçekleştiği tarih küresel nükleer güvenliğin en önemli dayanaklarından biri olan Yeni Stratejik Silahların Azaltılması Antlaşması yani kısa adıyla New START metninin süresinin dolmasına çok az bir zaman kala gerçekleşti. Beş Şubat tarihinde geçerliliğini yitirecek olan bu anlaşma Washington ve Moskova arasındaki nükleer savaş başlığı kapasitelerini sınırlayan son büyük denetim mekanizması olma özelliğini taşıyor. Rusya lideri Vladimir Putin'in anlaşmanın şart aranmaksızın bir yıl daha uzatılması yönündeki çağrılarına karşın Beyaz Saray kanadından henüz net ve bağlayıcı bir yanıt gelmemesi iki süper güç arasındaki nükleer gerilimi had safhaya ulaştırdı. Anlaşmanın sona ermesi denetimsiz bir silahlanma yarışının fitilini ateşleme riski taşırken nükleer koklayıcı uçağın tam da bu atmosferde havalanması askeri çevrelerde bir güç gösterisi ya da olası bir hazırlık testi olarak yorumlanıyor.

Washington Ve Moskova Hattında Karşılıklı Restleşmeler

Uluslararası kamuoyu Donald Trump yönetiminin nükleer anlaşmalar konusundaki pragmatik ve bazen sert tutumuna kilitlenmiş durumda. Rusya tarafı anlaşmanın mevcut haliyle korunmasından yana bir tavır sergilerken Amerika Birleşik Devletleri nükleer denetim mekanizmalarına Çin'in de dahil edilmesi gerektiğini savunarak masadaki şartları zorlaştırıyor. Constant Phoenix uçağının operasyonel hale gelmesi sadece teknik bir veri toplama süreci değil aynı zamanda karşı tarafa "her türlü atmosferik değişimi ve nükleer hareketi saniye saniye takip ediyoruz" mesajı verme amacı da taşıyor olabilir. Uzmanlar nükleer başlık kapasitelerinin dondurulması konusundaki belirsizliğin devam etmesi durumunda bu tür özel donanımlı askeri uçakların sadece Amerika semalarında değil Avrupa ve Pasifik kıyılarında da daha sık görülebileceği konusunda hemfikir.

Atmosferik Analizlerin Küresel Güvenlik İçin Önemi

Constant Phoenix tarafından toplanan veriler sadece askeri stratejistler için değil bilim insanları ve çevre denetçileri için de hayati bilgiler sunuyor. Atmosferden alınan örneklerin analizi sonucunda elde edilen veriler doğrudan Başkanlık makamına raporlanıyor ve ulusal güvenlik stratejilerinin belirlenmesinde kilit rol oynuyor. Eğer uçak rutin bir eğitim uçuşu yapmıyorsa bu durum yer altında yapılan gizli bir testin ya da sivil nükleer tesislerde yaşanabilecek olası bir sızıntının takibi anlamına gelebilir. Ancak nükleer koklayıcının tam da stratejik bir anlaşmanın eşiğinde ve ülkenin stratejik füze üslerinin bulunduğu eyaletler üzerinde tur atması meselenin teknik bir kontrolden çok siyasi bir gövde gösterisi olduğunu kanıtlar nitelikte. Küresel kamuoyu beş şubat tarihine kadar Washington'dan gelecek resmi açıklamaları beklerken gökyüzündeki bu sessiz devin her manevrası yakından izlenmeye devam edecek.