25 Yıl Önce Bulunan Fosilden Yeni Dinozor Türü Çıktı!

İngiltere’nin Surrey bölgesindeki bir kil ocağında 2001 yılında ortaya çıkarılan dinozor fosili, yıllar süren bilimsel incelemelerin ardından yeni bir tür olarak literatüre girdi. Yaklaşık 125 milyon yıl önce Erken Kretase döneminde yaşayan bitki yiyen dinozorun, bilinen türlerden farklı özellikler taşıdığı belirlendi. Paludohadros proudlovii adı verilen dinozorun tanımlanması, müze koleksiyonlarında uzun süredir korunan fosillerin yeniden değerlendirilmesinin önemini de ortaya koydu. Araştırmacılar, geçmişte bilinen dinozor grupları içinde sınıflandırılan bazı kalıntıların aslında farklı türlere ait olabileceğini değerlendiriyor.

125 Milyon Yıl Önce Sulak Alanlarda Yaşıyordu

Bilim insanlarının incelemelerine göre Paludohadros, günümüzün güney İngiltere’sinin geniş kesimlerinin çamurlu sulak alanlarla kaplı olduğu bir dönemde yaşadı. Dört ayak üzerinde hareket eden ve bitkilerle beslenen dinozorun yaklaşık 5 metre uzunluğunda, 1,5 ila 2 ton ağırlığında olduğu tahmin ediliyor. Fosildeki kemiklerin gelişimini tamamlamamış olması, bulunan bireyin henüz genç olduğunu gösteriyor. Araştırmacılar, yetişkin bir Paludohadros’un bu ölçülerin yaklaşık iki katına ulaşabilecek büyüklükte olabileceğini düşünüyor.

Büyük Etçil Dinozorla Aynı Bölgede Yaşadı

Paludohadros’un yaşadığı dönemde bölgede, balık tüketmesiyle tanınan etçil dinozor Baryonyx walkeri de bulunuyordu. Aynı kil ocağında 1983 yılında keşfedilen Baryonyx’in fosillerinde, son öğününde genç bir iguanodontian dinozorun bulunduğuna ilişkin izlere rastlanmıştı. Araştırmacılar, Paludohadros fosilinin Baryonyx’in bulunduğu noktaya yaklaşık 100 metre mesafede ortaya çıkarılmasına dikkat çekiyor. Bu yakınlık, iki dinozorun aynı çevrede yaşamış olabileceğini düşündürse de Baryonyx’in doğrudan Paludohadros’u avladığını kanıtlamıyor. Bilim insanları, etçil dinozorun genç iguanodontianlarla beslenmiş olabileceği ihtimalini değerlendiriyor.

Eski Fosillerin Yeniden İncelenmesi Yeni Türleri Ortaya Çıkardı

Paludohadros, kendine özgü başparmak dikenleriyle tanınan iguanodontian grubunda yer alıyor. Güney İngiltere’de bulunan bu gruba ait fosiller uzun yıllar boyunca ağırlıklı olarak Iguanodon ve Mantellisaurus cinsleri altında sınıflandırıldı. Mantellisaurus üzerinde 2023 yılında yapılan ayrıntılı incelemeler, bu dinozorların anatomik özellikleri arasındaki farkların daha iyi anlaşılmasını sağladı. Bu çalışmaların ardından Brighstoneus, Comptonatus ve sırtında yelken benzeri bir yapı bulunan Istiorachis gibi farklı cinsler de tanımlandı. Paludohadros’un keşfi, bölgedeki iguanodontian çeşitliliğinin daha önce düşünülenden fazla olabileceğini gösterdi. Araştırmalar, yeni türün yalnızca 2001’de bulunan fosilden ibaret olmadığını da ortaya çıkardı. 1950’li yıllarda toplanan bazı örneklerin de Paludohadros’a ait olduğu anlaşıldı. Böylece bilim insanlarının yeni bir cins olarak tanımladığı dinozorun kalıntılarının, onlarca yıldır müze koleksiyonlarında bulunduğu belirlendi.

Dinozorun Adı Bir Taş Ocağı Çalışanının Anısını Yaşatacak

Paludohadros’un cins adı, yaşadığı sulak çevreye atıfta bulunuyor. Latince bataklık anlamındaki “palus” kelimesinden türetilen isim, dinozorun yaşam alanını yansıtıyor. Tür adı “proudlovii” ise taş ocağında çalışan ve zamanla yöneticiliğe yükselen Will Proudlove’un anısını yaşatmak amacıyla verildi. Fosilin bulunduğu işletmede çalışan Proudlove, taş ocağı faaliyetleri sırasında ortaya çıkan fosillere büyük ilgi duyuyordu. Dinozorun keşfinden kısa süre önce, 35 yaşında hayatını kaybeden Proudlove’un eşi Rachael ve çocukları Ellie ile Matt, fosilin ortaya çıkarıldığı kazı çalışmalarını da yakından takip etti. Rachael Proudlove, eşinin dinozor fosillerine duyduğu merakın aileleri için her zaman önemli olduğunu belirterek, keşfin yıllar sonra yeni bir cins ve tür olarak tanımlanmasının kendileri için anlam taşıdığını ifade etti. Dinozora eşinin adının verilmesini ise onun hatırasının ve mirasının yaşatılması açısından büyük bir onur olarak değerlendirdi.

Müzelerde Başka Keşfedilmemiş Dinozorlar Olabilir

Araştırma, Londra Doğa Tarihi Müzesi ile Sao Paulo Üniversitesinde doktora çalışmalarını sürdüren Ricardo Sacamoto tarafından yürütüldü. Sacamoto, müzenin geniş iguanodontian fosili koleksiyonunu inceleyerek daha önce fark edilmemiş anatomik farklılıkları belirlemeyi hedefliyor. Paludohadros’un yeni bir tür olduğunun anlaşılmasının bilimsel açıdan heyecan verici bir gelişme olduğunu belirten Sacamoto, araştırmalarını sürdürerek benzer şekilde henüz tanımlanmamış başka dinozor türlerini de ortaya çıkarmayı amaçlıyor. Uzmanlara göre yıllardır müzelerde korunan fosillerin yeniden incelenmesi, dinozorların çeşitliliği ve tarih öncesi yaşam hakkındaki bilgileri genişletebilir.