17 Ağustos Depremi'nin Ardından 27 Yıl Geçti!

Aradan geçen 27 yılda deprem bölgesindeki kentlerin yapı güvenliğinin artırılması amacıyla önemli adımlar atıldı. Kentsel dönüşüm projeleri, yeni yerleşim bölgeleri, güçlendirme çalışmaları ve depreme dayanıklı kamu yapıları, felaketin ardından şehirlerin yeniden şekillenmesinde belirleyici oldu.

17 Ağustos Depremi Marmara’da Büyük Yıkıma Yol Açtı

TBMM Deprem Araştırma Komisyonu’nun 2010 yılında yayımladığı rapora göre Marmara Depremi’nde 17 bin 480 kişi yaşamını yitirdi, 43 bin 953 kişi yaralandı. Yaklaşık 200 bin kişi evsiz kalırken 66 bin 441 konut ile 10 bin 901 iş yeri tamamen yıkıldı. Depremden yaklaşık 16 milyon kişinin farklı düzeylerde etkilendiği bölgede, 285 bin 211 konut ve 42 bin 902 iş yerinde hasar tespit edildi. Felaketin ardından yalnızca yıkılan yapıların yerine yenilerinin yapılması değil, mevcut yapı stokunun güvenli hale getirilmesi de öncelikli gündemlerden biri oldu.

İstanbul’da Depremin İzleri Yıllarca Hissedildi

Marmara Depremi İstanbul’da da ağır sonuçlar doğurdu. Kentte doğrudan deprem nedeniyle 454 kişi hayatını kaybederken çevre illerden İstanbul’daki hastanelere getirilen yaralılar arasındaki can kayıplarıyla birlikte toplam sayı 981’e yükseldi. Kent genelinde 1880 kişi yaralanırken yaklaşık 41 bin konut ve iş yerinde hasar meydana geldi. Deprem sonrasında 18 bin 162 konut orta ve ağır hasar nedeniyle kullanılamaz hale geldi. Eğitim kurumları da büyük zarar gördü. İstanbul’daki 3 bin 171 okulun 820’sinde hasar belirlenirken, bunların 118’i orta, 13’ü ise ağır hasarlı olarak kayıtlara geçti. Kamu binalarındaki tablo da dikkat çekiciydi. Kentte bulunan yaklaşık 10 bin kamu yapısının 1137’sinde hafif, 387’sinde orta ve 37’sinde ağır hasar tespit edildi.

Avcılar, İstanbul’da En Ağır Darbeyi Alan İlçe Oldu

Depremin İstanbul’daki etkilerinin en yoğun hissedildiği yerlerden biri Avcılar oldu. İlçede 270 kişi yaşamını yitirirken, yüzlerce vatandaş da yaralandı. Çok sayıda binanın ağır hasar gördüğü ilçede 1823 konut ile 326 iş yeri yıkıldı veya ağır hasarlı hale geldi. Avcılar’da 5 bin 106 konut ve 872 iş yerinde orta düzeyde hasar belirlenirken, 3 bin 685 konut ile 461 iş yerinde hafif hasar tespit edildi. Depremin ardından ilçedeki yapı güvenliği, kentsel dönüşüm ve riskli yapıların yenilenmesi uzun yıllar boyunca gündemde kaldı.

Kocaeli’de Deprem Sonrası Yapı Stoku Yenileniyor

Marmara Depremi’nin en ağır sonuçlarından birini yaşayan Kocaeli, geçen 27 yıllık süreçte yapı stokunun yenilenmesine yönelik kapsamlı çalışmalar yürüttü. Kentin farklı bölgelerinde deprem yönetmeliğine uygun yeni konutlar inşa edilirken, riskli yapıların belirlenmesi için de çalışmalar gerçekleştirildi. Kentsel Dönüşüm Strateji Belgesi kapsamında riskli alanlar belirlenerek çok sayıda bağımsız bölüm için inceleme ve etütler hazırlandı. Gölcük, Çayırova, Gebze, Körfez, Derince ve İzmit başta olmak üzere kentin birçok ilçesinde dönüşüm projeleri hayata geçirildi. Cedit Mahallesi’nde uygulanan yerinde dönüşüm projesi de bu çalışmalar arasında öne çıktı. Yaklaşık 12,6 hektarlık alanda yürütülen proje kapsamında 1097 konut ve 8 ticari birim olmak üzere toplam 1105 bağımsız birimin yenilenmesi planlandı. Projede tamamlanma oranı yüzde 99 seviyesine ulaşırken hak sahiplerine konut teslimleri başladı. Gölcük Merkez Mahallesi’nde ise yaklaşık 36 dönümlük alanda yürütülen dönüşüm projesinde 360 daire, 406 iş yeri ve 985 araç kapasiteli iki katlı otoparkın inşası sürüyor.

Kocaeli Depremden Sonra Sanayide Gücünü Artırdı

Deprem sonrasında fabrikalarında üretim bir süre aksayan Kocaeli, altyapısını ve sanayi tesislerini yeniden ayağa kaldırarak ekonomik gücünü korumayı başardı. Kentte faaliyet gösteren sanayi kuruluşları, hasarların giderilmesinin ardından üretime yeniden ağırlık verdi. Kocaeli’nin ihracat performansı da geçen yıllarda dikkat çekici seviyelere ulaştı. 2025 yılında kentten 22 milyar 928 milyon 716 bin dolarlık ihracat gerçekleştirildi. Bu rakam, Türkiye’nin aynı yıl ulaştığı toplam ihracat içinde Kocaeli’nin önemli bir paya sahip olduğunu ortaya koydu. Otomotiv sektörü kentin dış satımında başrolü üstlenirken, 2025 yılında 12 milyar 344 milyon 307 bin dolarlık ihracat gerçekleştirdi. Kocaeli böylece otomotiv ihracatında Türkiye’nin önde gelen merkezi konumunu güçlendirdi.

Sakarya’da Yeni Yerleşim Bölgeleri Oluşturuldu

17 Ağustos Depremi’nin en ağır etkilediği illerden biri de Sakarya oldu. Depremde 3 bin 891 kişi hayatını kaybederken, kent genelinde 24 binden fazla bina yıkıldı. Felaketin ardından Sakarya’da şehirleşme anlayışı önemli ölçüde değiştirildi. Camili, Korucuk ve Karaman bölgelerinde yeni yerleşim alanları oluşturularak deprem yönetmeliğine uygun konutların yanı sıra hastaneler ve sosyal donatı alanları inşa edildi. Sakarya’da deprem sonrasında yatay mimari yaklaşımı ön plana çıkarılırken, kent genelinde kentsel dönüşüm çalışmaları da farklı bölgelerde devam etti. Olası afetlerde koordinasyonun daha hızlı sağlanması amacıyla depreme dayanıklı Afet Koordinasyon Merkezi de hizmete alındı.

Sakarya’da Kentsel Dönüşüm Çalışmaları Sürüyor

Sakarya şehir merkezindeki Tığcılar Mahallesi’nde yaklaşık 4,67 hektarlık alanda yürütülen kentsel dönüşüm projesinin ilk etabı 109 yapı ve 718 bağımsız bölümü kapsıyor. Yaklaşık 800 hak sahibini ilgilendiren projede tahliye sürecinin 17 Ağustos tarihine kadar tamamlanması planlanıyor. Serdivan’da yürütülen Advas Evleri Kentsel Dönüşüm Projesi kapsamında ise mevcut yapıların yenilenmesi hedefleniyor. Proje tamamlandığında bölgede konut ve iş yerlerinden oluşan yeni bir yaşam alanının ortaya çıkması planlanıyor. Erenler ilçesinde Yenimahalle ve Küpçüler mahallelerini kapsayan dönüşüm çalışmaları da geniş bir alanda sürdürülüyor. Yaklaşık 666 dönümlük bölgede etaplar halinde yürütülen projede yıkılan yapıların yerine yeni konutlar inşa edilerek hak sahiplerine teslim ediliyor.

Sakarya’nın Deprem Sonrası Ekonomisi Değişti

Depremin ardından sanayi ve yatırım alanında uygulanan teşvikler, Sakarya ekonomisinin yeniden toparlanmasında etkili oldu. 1999 yılında yaklaşık 180 milyon dolar olan kentin ihracatı, yıllar içinde güçlü bir artış göstererek milyarlarca dolarlık seviyeye ulaştı. 2024 yılında Sakarya’nın ihracatı 6 milyar 279 milyon 938 bin dolar seviyesine çıktı. Kent, 2025 yılında ise 5 milyar 893 milyon 867 bin dolarlık dış satım gerçekleştirdi. Otomotiv başta olmak üzere sanayi sektöründeki yatırımlar, Sakarya’nın ihracatçı kentler arasındaki konumunu güçlendirdi. Depremden sonraki dönemde organize sanayi bölgelerinin sayısındaki artış da dikkat çekti. 1999’da yalnızca bir organize sanayi bölgesi bulunan Sakarya’da bugün yaklaşık 1900 hektarlık alana yayılan 7 organize sanayi bölgesinde yüzlerce firma üretim gerçekleştiriyor. Bu bölgelerde 30 binden fazla kişi istihdam edilirken, yeni organize sanayi alanlarında kamulaştırma, altyapı ve fabrika yatırımlarına ilişkin çalışmalar da devam ediyor.